কালিকা অষ্টকম্
कालिका अष्टकम् in Bengali · বাংলা
উৎপত্তি ও কাহিনি
Ascribed to Adi Shankaracharya · Adi Shankaracharya · Classical
The Kalika Ashtakam is traditionally ascribed to Adi Shankaracharya. Eight verses to Goddess Kalika (Kali) by Adi Shankaracharya — beginning with a meditation on Her fierce, dark, liberating form, garlanded with skulls, the Mother who devours time and grants fearlessness.
✦ শাস্ত্রে যেমন বলা হয়েছে
It is said that to recite the Kalika Ashtakam with a sincere and devoted heart is to draw near to the grace of the Lord, who never forsakes those who lovingly call upon Him.
মন্ত্র
যেকোনো পঙ্ক্তি বা ▶ বোতাম ছুঁয়ে শুনুন
ধ্যানম্ । গলদ্রক্তমুণ্ডাবলীকণ্ঠমালা মহোঘোররাবা সুদংষ্ট্রা করালা । বিবস্ত্রা শ্মশানালযা মুক্তকেশী মহাকালকামাকুলা কালিকেযম্ ॥ ১॥ ভুজেবামযুগ্মে শিরোঽসিং দধানা বরং দক্ষযুগ্মেঽভযং বৈ তথৈব । সুমধ্যাঽপি তুঙ্গস্তনা ভারনম্রা লসদ্রক্তসৃক্কদ্বযা সুস্মিতাস্যা ॥ ২॥ শবদ্বন্দ্বকর্ণাবতংসা সুকেশী লসত্প্রেতপাণিং প্রযুক্তৈককাঞ্চী । শবাকারমঞ্চাধিরূঢা শিবাভিশ্- চতুর্দিক্ষুশব্দাযমানাঽভিরেজে ॥ ৩॥ ॥ অথ স্তুতিঃ ॥ বিরঞ্চ্যাদিদেবাস্ত্রযস্তে গুণাস্ত্রীন্ সমারাধ্য কালীং প্রধানা বভূবুঃ । অনাদিং সুরাদিং মখাদিং ভবাদিং স্বরূপং ত্বদীযং ন বিন্দন্তি দেবাঃ ॥ ১॥ জগন্মোহিনীযং তু বাগ্বাদিনীযং সুহৃত্পোষিণীশত্রুসংহারণীযম্ । বচস্তম্ভনীযং কিমুচ্চাটনীযং স্বরূপং ত্বদীযং ন বিন্দন্তি দেবাঃ ॥ ২॥ ইযং স্বর্গদাত্রী পুনঃ কল্পবল্লী মনোজাস্তু কামান্ যথার্থং প্রকুর্যাত্ । তথা তে কৃতার্থা ভবন্তীতি নিত্যং স্বরূপং ত্বদীযং ন বিন্দন্তি দেবাঃ ॥ ৩॥ সুরাপানমত্তা সুভক্তানুরক্তা লসত্পূতচিত্তে সদাবির্ভবত্তে । জপধ্যানপূজাসুধাধৌতপঙ্কা স্বরূপং ত্বদীযং ন বিন্দন্তি দেবাঃ ॥ ৪॥ চিদানন্দকন্দং হসন্ মন্দমন্দং শরচ্চন্দ্রকোটিপ্রভাপুঞ্জবিম্বম্ । মুনীনাং কবীনাং হৃদি দ্যোতযন্তং স্বরূপং ত্বদীযং ন বিন্দন্তি দেবাঃ ॥ ৫॥ মহামেঘকালী সুরক্তাপি শুভ্রা কদাচিদ্ বিচিত্রাকৃতির্যোগমাযা । ন বালা ন বৃদ্ধা ন কামাতুরাপি স্বরূপং ত্বদীযং ন বিন্দন্তি দেবাঃ ॥ ৬॥ ক্ষমস্বাপরাধং মহাগুপ্তভাবং মযা লোকমধ্যে প্রকাশিকৃতং যত্ । তব ধ্যানপূতেন চাপল্যভাবাত্ স্বরূপং ত্বদীযং ন বিন্দন্তি দেবাঃ ॥ ৭॥ (ফলশ্রুতিঃ) যদি ধ্যানযুক্তং পঠেদ্ যো মনুষ্যস্- তদা সর্বলোকে বিশালো ভবেচ্চ । গৃহে চাষ্টসিদ্ধির্মৃতে চাপি মুক্তিঃ স্বরূপং ত্বদীযং ন বিন্দন্তি দেবাঃ ॥ ৮॥ ॥ ইতি শ্রীমচ্ছঙ্করাচার্যবিরচিতং শ্রীকালিকাষ্টকং সম্পূর্ণম্ ॥
dhyānam | galadraktamuṇḍāvalīkaṇṭhamālā mahoghorarāvā sudaṃṣṭrā karālā | vivastrā śmaśānālayā muktakeśī mahākālakāmākulā kālikeyam || 1|| bhujevāmayugme śiro'siṃ dadhānā varaṃ dakṣayugme'bhayaṃ vai tathaiva | sumadhyā'pi tuṅgastanā bhāranamrā lasadraktasṛkkadvayā susmitāsyā || 2|| śavadvandvakarṇāvataṃsā sukeśī lasatpretapāṇiṃ prayuktaikakāñcī | śavākāramañcādhirūḍhā śivābhiś- caturdikṣuśabdāyamānā'bhireje || 3|| || atha stutiḥ || virañcyādidevāstrayaste guṇāstrīn samārādhya kālīṃ pradhānā babhūbuḥ | anādiṃ surādiṃ makhādiṃ bhavādiṃ svarūpaṃ tvadīyaṃ na vindanti devāḥ || 1|| jaganmohinīyaṃ tu vāgvādinīyaṃ suhṛtpoṣiṇīśatrusaṃhāraṇīyam | vacastambhanīyaṃ kimuccāṭanīyaṃ svarūpaṃ tvadīyaṃ na vindanti devāḥ || 2|| iyaṃ svargadātrī punaḥ kalpavallī manojāstu kāmān yathārthaṃ prakuryāt | tathā te kṛtārthā bhavantīti nityaṃ svarūpaṃ tvadīyaṃ na vindanti devāḥ || 3|| surāpānamattā subhaktānuraktā lasatpūtacitte sadāvirbhavatte | japadhyānapūjāsudhādhautapaṅkā svarūpaṃ tvadīyaṃ na vindanti devāḥ || 4|| cidānandakandaṃ hasan mandamandaṃ śaraccandrakoṭiprabhāpuñjabimbam | munīnāṃ kavīnāṃ hṛdi dyotayantaṃ svarūpaṃ tvadīyaṃ na vindanti devāḥ || 5|| mahāmeghakālī suraktāpi śubhrā kadācid vicitrākṛtiryogamāyā | na bālā na vṛddhā na kāmāturāpi svarūpaṃ tvadīyaṃ na vindanti devāḥ || 6|| kṣamasvāparādhaṃ mahāguptabhāvaṃ mayā lokamadhye prakāśikṛtaṃ yat | tava dhyānapūtena cāpalyabhāvāt svarūpaṃ tvadīyaṃ na vindanti devāḥ || 7|| (phalaśrutiḥ) yadi dhyānayuktaṃ paṭhed yo manuṣyas- tadā sarvaloke viśālo bhavecca | gṛhe cāṣṭasiddhirmṛte cāpi muktiḥ svarūpaṃ tvadīyaṃ na vindanti devāḥ || 8|| || iti śrīmacchaṅkarācāryaviracitaṃ śrīkālikāṣṭakaṃ sampūrṇam ||
অর্থ:आदि शंकराचार्य रचित देवी कालिका (काली) की आठ श्लोकों की स्तुति — जो उनके उग्र, श्याम, मुक्तिदायी स्वरूप के ध्यान से आरंभ होती है: मुण्डमालाधारिणी, काल को ग्रसने वाली व अभय देने वाली माता।
कालिका अष्टकम् পাঠের উপকারিতা
Recitation of the Kalika Ashtakam is held to bring the grace, blessings and protection of the Lord.
Cultivates devotion, calms the mind and steadies the heart in the Lord’s remembrance.
Most auspicious on Fridays, and during Navaratri and Fridays.
A short, melodious hymn that anyone can learn and recite daily with faith.
कालिका अष्टकम् পাঠের নিয়ম
Bathe and sit facing east or north before an image of the deity. Light a lamp and recite the Kalika Ashtakam slowly and with devotion. It may be chanted daily, or especially during Navaratri and Fridays. Conclude with a prayer for grace and protection.
প্রায়শ জিজ্ঞাসিত প্রশ্ন
এগুলিও পড়ুন
ॐ
সম্পূর্ণ कालिका अष्टकम् শ্লোকে-শ্লোকে অর্থসহ পড়ুন, অথবা আরও পবিত্র পাঠ দেখুন