Mantra.Tips
shivasahasranama1000-namesmahabharata

शिव सहस्रनाम in Gujarati

ગુજરાતી

🕉️ hindu·📿 1× repetitions·🕐 Pradosh time (dusk) or early morning; especially Mondays, Maha Shivaratri, Pradosh and the month of Shravan·🎵 Audio included·📜 Mahabharata, Anushasana Parva (Book 13), Chapter 17
Share:

Origin & Story

Mahabharata, Anushasana Parva (Book 13), Chapter 17 · Composed by Sage Tandi; revealed by Lord Krishna, narrated by Upamanyu · Ancient — traditionally c. 3000 BCE; scholarly c. 400 BCE

In the Anushasana Parva of the Mahabharata, Lord Krishna recounts to Yudhishthira how the sage Upamanyu taught him the thousand names of Shiva — names first uttered by Brahma and the sages and set down by the great ascetic Tandi, who had won them through fierce penance in the abode of Brahma. Krishna, the very form of Vishnu, performed austerities to Shiva and was granted boons through these names, establishing the Sahasranama as a supreme path of devotion revered across every Hindu tradition.

✦ As told in scripture

The Phalashruti records that this hymn passed from Brahma to Indra, from Indra to Death, from Death to the Rudras, and at last through the penance of Tandi to the world — a secret 'set in the very heart of Brahma.' Lord Krishna himself is said to have obtained his mighty boons by praising Shiva with these names. The tradition holds that one who recites it daily for a year before Rudra attains whatever he sincerely desires, and that for the true devotee of Shiva no fear of death or disaster remains.

Listen & Chant Along

Complete Text with Meaning

किसी भी पंक्ति या ▶ बटन पर टैप कर सुनें

Verse 1

ધ્યાયેન્નિત્યં મહેશં રજતગિરિનિભં ચારુચન્દ્રાવતંસં રત્નાકલ્પોજ્જ્વલાઙ્ગં પરશુમૃગવરાભીતિહસ્તં પ્રસન્નમ્ પદ્માસીનં સમન્તાત્ સ્તુતમમરગણૈર્વ્યાઘ્રકૃત્તિં વસાનં વિશ્વાદ્યં વિશ્વવન્દ્યં નિખિલભયહરં પઞ્ચવક્ત્રં ત્રિનેત્રમ્

Dhyayennityam mahesham rajatagirinibham charuchandravatamsam Ratnakalpojjvalangam parashumrigavarabhitihastam prasannam Padmasinam samantat stutamamaraganairvyaghrakrittim vasanam Vishvadyam vishvavandyam nikhilabhayaharam panchavaktram trinetram

Meaning:महेश का सदा ध्यान करें — जो रजत-पर्वत (कैलास) के समान देदीप्यमान हैं, मस्तक पर सुन्दर बालचन्द्र धारण किए हुए, रत्नजटित आभूषणों से जिनके अंग जगमगा रहे हैं, जिनके हाथों में परशु, मृग, वरमुद्रा और अभयमुद्रा शोभित हैं, जो शान्त-स्वरूप हैं; पद्मासन में विराजमान, चारों ओर से देवगणों द्वारा स्तुत, व्याघ्रचर्म धारण किए हुए; जो विश्व के आदिकारण हैं, विश्व द्वारा पूजित, समस्त भय के हर्ता, पंचमुख और त्रिनेत्र हैं।

Verse 2

ઉપમન્યુરુવાચ બ્રહ્મપ્રોક્તૈરૃષિપ્રોક્તૈર્વેદવેદાઙ્ગસમ્ભવૈઃ સર્વલોકેષુ વિખ્યાતં સ્તુત્યં સ્તોષ્યામિ નામભિઃ મહદ્ભિર્વિહિતૈઃ સત્યૈઃ સિદ્ધૈઃ સર્વાર્થસાધકૈઃ ઋષિણા તણ્ડિના ભક્ત્યા કૃતૈર્વેદકૃતાત્મના

Upamanyuruvacha — Brahmaproktairrishiproktairvedavedangasambhavaih Sarvalokeshu vikhyatam stutyam stoshyami namabhih Mahadbhirvihitaih satyaih siddhaih sarvarthasadhakaih Rishina tandina bhaktya kritairvedakritatmana

Meaning:उपमन्यु बोले — ब्रह्मा और ऋषियों द्वारा कहे गए, वेद और वेदांगों से उद्भूत, समस्त लोकों में विख्यात और स्तुति-योग्य उन नामों से मैं उनकी स्तुति करूँगा — जो महान्, सत्य और पूर्ण द्वारा निर्धारित, समस्त कामनाओं को पूर्ण करने वाले हैं, और जिन्हें वेदस्वरूप ऋषि ताण्डि ने भक्तिपूर्वक रचा।

Verse 3

અથ શિવસહસ્રનામસ્તોત્રમ્

Atha shivasahasranamastotram

Meaning:अब श्री शिव के सहस्र नामों का पाठ आरम्भ होता है।

Verse 4

સ્થિરઃ સ્થાણુઃ પ્રભુર્ભીમઃ પ્રવરો વરદો વરઃ સર્વાત્મા સર્વવિખ્યાતઃ સર્વઃ સર્વકરો ભવઃ ૧॥

Sthirah sthanuh prabhurbhimah pravaro varado varah Sarvatma sarvavikhyatah sarvah sarvakaro bhavah

Meaning:स्थिर, स्थाणु (अचल स्तम्भ), प्रभु, भयंकर भीम, श्रेष्ठ, वरद; सर्वात्मा, सर्वत्र विख्यात, सर्व, सर्वकर्ता, अस्तित्व के मूल भव।

Verse 5

જટી ચર્મી શિખી ખડ્ગી સર્વાઙ્ગઃ સર્વભાવનઃ હરશ્ચ હરિણાક્ષશ્ચ સર્વભૂતહરઃ પ્રભુઃ ૨॥

Jati charmi shikhi khadgi sarvangah sarvabhavanah Harashcha harinakshashcha sarvabhutaharah prabhuh

Meaning:जटा, मृगचर्म और शिखा धारण करने वाले, खड्गधारी; पूर्णांग, समस्त भावों के स्रष्टा; संहारकर्ता हर, मृगनयन, समस्त प्राणियों का संहरण करने वाले प्रभु।

Verse 6

પ્રવૃત્તિશ્ચ નિવૃત્તિશ્ચ નિયતઃ શાશ્વતો ધ્રુવઃ શ્મશાનવાસી ભગવાન્ખચરો ગોચરોઽર્દનઃ ૩॥

Pravrittishcha nivrittishcha niyatah shashvato dhruvah Shmashanavasi bhagavankhacharo gocharordanah

Meaning:जो प्रवृत्ति और निवृत्ति रूप हैं, नियमित, नित्य, सदा स्थिर; श्मशानवासी प्रभु, आकाश में और पृथ्वी पर विचरण करने वाले, शत्रुओं के नाशक।

Verse 7

અભિવાદ્યો મહાકર્મા તપસ્વી ભૂતભાવનઃ ઉન્મત્તવેષપ્રચ્છન્નઃ સર્વલોકપ્રજાપતિઃ ૪॥

Abhivadyo mahakarma tapasvi bhutabhavanah Unmattaveshaprachchhannah sarvalokaprajapatih

Meaning:नमस्कार-योग्य, महान् कर्मों वाले, महातपस्वी, भूतों के स्रोत; अवधूत वेश में गुप्त, समस्त लोकों के प्राणियों के स्वामी।

Verse 8

મહારૂપો મહાકાયો વૃષરૂપો મહાયશાઃ મહાત્મા સર્વભૂતાત્મા વિશ્વરૂપો મહાહનુઃ ૫॥

Maharupo mahakayo vrisharupo mahayashah Mahatma sarvabhutatma vishvarupo mahahanuh

Meaning:विशाल रूप और विशाल देह वाले, वृषभरूप, महायशस्वी; महान् आत्मा, समस्त प्राणियों की आत्मा, विश्वरूप, महाहनु।

Verse 9

લોકપાલોઽન્તર્હિતાત્મા પ્રસાદો હયગર્દભિઃ પવિત્રં મહાંશ્ચૈવ નિયમો નિયમાશ્રિતઃ ૬॥

Lokapalontarhitatma prasado hayagardabhih Pavitram cha mahamshchaiva niyamo niyamashritah

Meaning:लोकों के रक्षक, हृदय में गुप्त रूप से वास करने वाली आत्मा, कृपास्वरूप, अश्व और खच्चर से वाहित; पावन, महान्, संयमस्वरूप, तपस्या में स्थित।

Verse 10

સર્વકર્મા સ્વયમ્ભૂત આદિરાદિકરો નિધિઃ સહસ્રાક્ષો વિશાલાક્ષઃ સોમો નક્ષત્રસાધકઃ ૭॥

Sarvakarma svayambhuta adiradikaro nidhih Sahasraksho vishalakshah somo nakshatrasadhakah

Meaning:समस्त कर्मों के कर्ता, स्वयम्भू, आदि, आदिकारण, निधि; सहस्राक्ष, विशालाक्ष, सोम, नक्षत्रों के सिद्धिदाता।

Verse 11

ચન્દ્રઃ સૂર્યઃ શનિઃ કેતુર્ગ્રહો ગ્રહપતિર્વરઃ અત્રિરત્ર્યાનમસ્કર્તા મૃગબાણાર્પણોઽનઘઃ ૮॥

Chandrah suryah shanih keturgraho grahapatirvarah Atriratryanamaskarta mrigabanarpanonaghah

Meaning:चन्द्र, सूर्य, शनि, केतु, ग्रह और ग्रहपति, वरदाता; अत्रि ऋषि और अत्रि-पत्नी द्वारा वन्दित, मृगांक धारण करने वाले, निष्पाप।

Verse 12

મહાતપા ઘોરતપા અદીનો દીનસાધકઃ સંવત્સરકરો મન્ત્રઃ પ્રમાણં પરમં તપઃ ૯॥

Mahatapa ghoratapa adino dinasadhakah Samvatsarakaro mantrah pramanam paramam tapah

Meaning:महातप और उग्रतप वाले, अदीन जो दीनों का उद्धार करते हैं; संवत्सर के कर्ता, पवित्र मन्त्र, सर्व के मापक, परम तप।

Verse 13

યોગી યોજ્યો મહાબીજો મહારેતા મહાબલઃ સુવર્ણરેતાઃ સર્વજ્ઞઃ સુબીજો બીજવાહનઃ ૧૦॥

Yogi yojyo mahabijo mahareta mahabalah Suvarnaretah sarvajnah subijo bijavahanah

Meaning:योगी, योग के लक्ष्य, महावीर्य और महाशक्ति वाले, महाबल; स्वर्णवीर्य, सर्वज्ञ, शुभवीर्य, बीज के धारक।

Verse 14

દશબાહુસ્ત્વનિમિષો નીલકણ્ઠ ઉમાપતિઃ વિશ્વરૂપઃ સ્વયંશ્રેષ્ઠો બલવીરો બલો ગણઃ ૧૧॥

Dashabahustvanimisho nilakantha umapatih Vishvarupah svayamshreshtho balaviro balo ganah

Meaning:दशभुज, अनिमिष, नीलकण्ठ, उमापति; विश्वरूप, स्वेच्छा से सर्वश्रेष्ठ, बलवान् और वीर, बलस्वरूप, गणपति।

Verse 15

ગણકર્તા ગણપતિર્દિગ્વાસાઃ કામ એવ મન્ત્રવિત્પરમો મન્ત્રઃ સર્વભાવકરો હરઃ ૧૨॥

Ganakarta ganapatirdigvasah kama eva cha Mantravitparamo mantrah sarvabhavakaro harah

Meaning:गणों के कर्ता और स्वामी, दिगम्बर, और काम-स्वरूप; मन्त्रज्ञ, परम मन्त्र, समस्त भावों के कर्ता, हर।

Verse 16

કમણ્ડલુધરો ધન્વી બાણહસ્તઃ કપાલવાન્ અશની શતઘ્ની ખડ્ગી પટ્ટિશી ચાયુધી મહાન્ ૧૩॥

Kamandaludharo dhanvi banahastah kapalavan Ashani shataghni khadgi pattishi chayudhi mahan

Meaning:कमण्डलु, धनुष, हाथों में बाण और कपाल धारण करने वाले; वज्र, शतघ्नी, खड्ग और शूल से सज्जित — महान् आयुधधारी।

Verse 17

સ્રુવહસ્તઃ સુરૂપશ્ચ તેજસ્તેજસ્કરો નિધિઃ ઉષ્ણીષી સુવક્ત્રશ્ચ ઉદગ્રો વિનતસ્તથા ૧૪॥

Sruvahastah surupashcha tejastejaskaro nidhih Ushnishi cha suvaktrashcha udagro vinatastatha

Meaning:स्रुवा धारण करने वाले, सुन्दर रूप वाले, तेज और तेज के कर्ता, निधि; उष्णीषधारी, सुमुख, उन्नत और विनम्र दोनों।

Verse 18

દીર્ઘશ્ચ હરિકેશશ્ચ સુતીર્થઃ કૃષ્ણ એવ શૃગાલરૂપઃ સિદ્ધાર્થો મુણ્ડઃ સર્વશુભઙ્કરઃ ૧૫॥

Dirghashcha harikeshashcha sutirthah krishna eva cha Shrigalarupah siddhartho mundah sarvashubhankarah

Meaning:उन्नत, पिंगलकेश, तीर्थस्वरूप, और कृष्ण (श्याम); शृगालरूप, सिद्धार्थ, मुण्डित-शिर, सर्वशुभंकर।

Verse 19

અજશ્ચ બહુરૂપશ્ચ ગન્ધધારી કપર્દ્યપિ ઊર્ધ્વરેતા ઊર્ધ્વલિઙ્ગ ઊર્ધ્વશાયી નભઃસ્થલઃ ૧૬॥

Ajashcha bahurupashcha gandhadhari kapardyapi Urdhvareta urdhvalinga urdhvashayi nabhahsthalah

Meaning:अजन्मा, अनेक रूप वाले, सुगन्ध धारण करने वाले, कपर्दी; ऊर्ध्वरेता, ऊर्ध्वलिंग, ऊर्ध्वशायी, आकाशवासी।

Verse 20

ત્રિજટી ચીરવાસાશ્ચ રુદ્રઃ સેનાપતિર્વિભુઃ અહશ્ચરો નક્તઞ્ચરસ્તિગ્મમન્યુઃ સુવર્ચસઃ ૧૭॥

Trijati chiravasashcha rudrah senapatirvibhuh Ahashcharo naktancharastigmamanyuh suvarchasah

Meaning:त्रिजटाधारी, चीरवस्त्रधारी, रुद्र, सेनापति, सर्वव्यापी; दिन और रात विचरण करने वाले, उग्र क्रोध वाले फिर भी देदीप्यमान तेजवाले।

Verse 21

ગજહા દૈત્યહા કાલો લોકધાતા ગુણાકરઃ સિંહશાર્દૂલરૂપશ્ચ આર્દ્રચર્મામ્બરાવૃતઃ ૧૮॥

Gajaha daityaha kalo lokadhata gunakarah Simhashardularupashcha ardracharmambaravritah

Meaning:गजासुर और दैत्यों के संहारक, काल-स्वरूप, लोकों के धारक, गुणों की खान; सिंह और व्याघ्र रूप वाले, ताजे चर्म में लिपटे हुए।

Verse 22

કાલયોગી મહાનાદઃ સર્વકામશ્ચતુષ્પથઃ નિશાચરઃ પ્રેતચારી ભૂતચારી મહેશ્વરઃ ૧૯॥

Kalayogi mahanadah sarvakamashchatushpathah Nishacharah pretachari bhutachari maheshvarah

Meaning:कल्प के योगी, महागर्जन वाले, समस्त कामनाओं के पूर्तिकर्ता, चतुष्पथ वाले; रात्रिचर, भूत-प्रेतों में विचरने वाले, महेश्वर महाप्रभु।

Verse 23

બહુભૂતો બહુધરઃ સ્વર્ભાનુરમિતો ગતિઃ નૃત્યપ્રિયો નિત્યનર્તો નર્તકઃ સર્વલાલસઃ ૨૦॥

Bahubhuto bahudharah svarbhanuramito gatih Nrityapriyo nityanarto nartakah sarvalalasah

Meaning:अनेक रूप वाले, सर्वधारक, स्वर्भानु (राहु-प्रकाश), अप्रमेय गति वाले; नृत्यप्रिय, सदा नृत्य करने वाले, नर्तक, सर्व के लिए उत्सुक।

Verse 24

ઘોરો મહાતપાઃ પાશો નિત્યો ગિરિરુહો નભઃ સહસ્રહસ્તો વિજયો વ્યવસાયો હ્યતન્દ્રિતઃ ૨૧॥

Ghoro mahatapah pasho nityo giriruho nabhah Sahasrahasto vijayo vyavasayo hyatandritah

Meaning:भयंकर, महातपस्वी, पाश, शाश्वत, पर्वत से उत्पन्न, आकाश-सा विशाल; सहस्रबाहु, विजयी, दृढ़ प्रयत्न वाले, अथक।

Verse 25

અધર્ષણો ધર્ષણાત્મા યજ્ઞહા કામનાશકઃ દક્ષયાગાપહારી સુસહો મધ્યમસ્તથા ૨૨॥

Adharshano dharshanatma yajnaha kamanashakah Dakshayagapahari cha susaho madhyamastatha

Meaning:अजेय फिर भी आक्रमणकारी आत्मा, (दक्ष-)यज्ञ के नाशक, काम के संहारक; दक्ष की आहुति हरने वाले, सर्वसहिष्णु, मध्यवर्ती।

Verse 26

તેજોપહારી બલહા મુદિતોઽર્થોઽજિતોઽવરઃ ગમ્ભીરઘોષા ગમ્ભીરો ગમ્ભીરબલવાહનઃ ૨૩॥

Tejopahari balaha muditorthojitovarah Gambhiraghosha gambhiro gambhirabalavahanah

Meaning:दूसरों के बल को हरने वाले, अहंकार के नाशक, आनन्दमय, लक्ष्य, अजेय, श्रेष्ठतम; गम्भीर वाणी और गम्भीर स्वभाव वाले, गहन बल और धैर्य वाले।

Verse 27

ન્યગ્રોધરૂપો ન્યગ્રોધો વૃક્ષપર્ણસ્થિતિર્વિભુઃ સુતીક્ષ્ણદશનશ્ચૈવ મહાકાયો મહાનનઃ ૨૪॥

Nyagrodharupo nyagrodho vrikshaparnasthitirvibhuh Sutikshnadashanashchaiva mahakayo mahananah

Meaning:वटरूप, वट, उसके पत्र पर विराजमान, सर्वव्यापी; तीक्ष्ण दाँतों वाले, विशाल देह और विशाल मुख वाले।

Verse 28

વિષ્વક્સેનો હરિર્યજ્ઞઃ સંયુગાપીડવાહનઃ તીક્ષ્ણતાપશ્ચ હર્યશ્વઃ સહાયઃ કર્મકાલવિત્ ૨૫॥

Vishvakseno hariryajnah samyugapidavahanah Tikshnatapashcha haryashvah sahayah karmakalavit

Meaning:विष्वक्सेन, हरि, यज्ञ, युद्ध की भीड़ में वाहित; उग्र ताप वाले, पिंगल अश्वों वाले, सहायक, कर्म और काल के ज्ञाता।

Verse 29

વિષ્ણુપ્રસાદિતો યજ્ઞઃ સમુદ્રો વડવામુખઃ હુતાશનસહાયશ્ચ પ્રશાન્તાત્મા હુતાશનઃ ૨૬॥

Vishnuprasadito yajnah samudro vadavamukhah Hutashanasahayashcha prashantatma hutashanah

Meaning:विष्णु द्वारा प्रसन्न किए गए, यज्ञ, सागर और उसमें स्थित वडवानल; अग्नि के साथी, शान्त आत्मा, और स्वयं भक्षक अग्नि।

Verse 30

ઉગ્રતેજા મહાતેજા જન્યો વિજયકાલવિત્ જ્યોતિષામયનં સિદ્ધિઃ સર્વવિગ્રહ એવ ૨૭॥

Ugrateja mahateja janyo vijayakalavit Jyotishamayanam siddhih sarvavigraha eva cha

Meaning:उग्र तेज और महातेज वाले, युद्ध में उत्पन्न, विजय के क्षण के ज्ञाता; (स्वर्ग के) ज्योतियों का मार्ग, सिद्धि-स्वरूप, और सर्वरूप।

Verse 31

શિખી મુણ્ડી જટી જ્વાલી મૂર્તિજો મૂર્ધગો બલી વેણવી પણવી તાલી ખલી કાલકટઙ્કટઃ ૨૮॥

Shikhi mundi jati jvali murtijo murdhago bali Venavi panavi tali khali kalakatankatah

Meaning:शिखाधारी, मुण्डित, जटाधारी, प्रज्वलित, स्व-प्रतिमा से उत्पन्न, मस्तक का मुकुट, महाबली; वंशी, मृदंग और झाँझ बजाने वाले, मर्दन करने वाले — कालकटंकट।

Verse 32

નક્ષત્રવિગ્રહમતિર્ગુણબુદ્ધિર્લયો ગમઃ પ્રજાપતિર્વિશ્વબાહુર્વિભાગઃ સર્વગોમુખઃ ૨૯॥

Nakshatravigrahamatirgunabuddhirlayo gamah Prajapatirvishvabahurvibhagah sarvagomukhah

Meaning:तारों-सी उज्ज्वल बुद्धि वाले, गुणयुक्त प्रज्ञा वाले, प्रलय और गन्ता; प्रजापति, विश्वबाहु, वितरण-स्वरूप, गोमुख होकर सर्व की ओर अभिमुख।

Verse 33

વિમોચનઃ સુસરણો હિરણ્યકવચોદ્ભવઃ મેઢ્રજો બલચારી મહીચારી સ્રુતસ્તથા ૩૦॥

Vimochanah susarano hiranyakavachodbhavah Medhrajo balachari cha mahichari srutastatha

Meaning:मोचक (मुक्तिदाता), सुशरण, हिरण्यकवच से उत्पन्न; सृष्टि के स्रोत, बल में विचरण करने वाले, पृथ्वी पर विचरने वाले, श्रुत (विख्यात)।

Verse 34

સર્વતૂર્યનિનાદી સર્વાતોદ્યપરિગ્રહઃ વ્યાલરૂપો ગુહાવાસી ગુહો માલી તરઙ્ગવિત્ ૩૧॥

Sarvaturyaninadi cha sarvatodyaparigrahah Vyalarupo guhavasi guho mali tarangavit

Meaning:समस्त वाद्यों को बजाने वाले, हर संगीत के स्वामी; सर्परूप, गुहावासी, गुप्त, मालाधारी, (अस्तित्व की) तरंग के ज्ञाता।

Verse 35

ત્રિદશસ્ત્રિકાલધૃક્કર્મસર્વબન્ધવિમોચનઃ બન્ધનસ્ત્વસુરેન્દ્રાણાં યુધિ શત્રુવિનાશનઃ ૩૨॥

Tridashastrikaladhrikkarmasarvabandhavimochanah Bandhanastvasurendranam yudhi shatruvinashanah

Meaning:त्रिदश (देवगण), तीनों कालों के धारक, कर्म के हर बन्धन से मुक्त करने वाले; असुर-स्वामियों के बन्धक, युद्ध में शत्रुओं के संहारक।

Verse 36

સાઙ્ખ્યપ્રસાદો દુર્વાસાઃ સર્વસાધુનિષેવિતઃ પ્રસ્કન્દનો વિભાગજ્ઞો અતુલ્યો યજ્ઞભાગવિત્ ૩૩॥

Sankhyaprasado durvasah sarvasadhunishevitah Praskandano vibhagajno atulyo yajnabhagavit

Meaning:सांख्य की कृपा, दुर्वासा, समस्त संतों द्वारा सेवित; प्रकट होने वाले, भेदों के ज्ञाता, अनुपम, यज्ञभाग के ज्ञाता।

Verse 37

સર્વવાસઃ સર્વચારી દુર્વાસા વાસવોઽમરઃ હૈમો હેમકરો યજ્ઞઃ સર્વધારી ધરોત્તમઃ ૩૪॥

Sarvavasah sarvachari durvasa vasavomarah Haimo hemakaro yajnah sarvadhari dharottamah

Meaning:सर्वत्र वास करने वाले, सर्वत्र विचरने वाले, दुर्वासा, वासव (इन्द्र), अमर; स्वर्णमय, स्वर्णकार, यज्ञ, सर्वधारक, धारकों में श्रेष्ठ।

Verse 38

લોહિતાક્ષો મહાક્ષશ્ચ વિજયાક્ષો વિશારદઃ સઙ્ગ્રહો નિગ્રહઃ કર્તા સર્પચીરનિવાસનઃ ૩૫॥

Lohitaksho mahakshashcha vijayaksho visharadah Sangraho nigrahah karta sarpachiranivasanah

Meaning:रक्तनेत्र, विशालनेत्र, विजयनेत्र, विद्वान्; संग्रह और संयम करने वाले, कर्ता, सर्प-कंचुक धारण करने वाले।

Verse 39

મુખ્યોઽમુખ્યશ્ચ દેહશ્ચ કાહલિઃ સર્વકામદઃ સર્વકાસપ્રસાદશ્ચ સુબલો બલરૂપધૃત્ ૩૬॥

Mukhyomukhyashcha dehashcha kahalih sarvakamadah Sarvakasaprasadashcha subalo balarupadhrit

Meaning:मुख्य और अमुख्य, देहधारी, कहल (दुन्दुभि), समस्त कामनाओं के दाता; हर खाँसी और रोग में कृपालु, महाबली, बल-रूप के धारक।

Verse 40

સર્વકામવરશ્ચૈવ સર્વદઃ સર્વતોમુખઃ આકાશનિર્વિરૂપશ્ચ નિપાતી હ્યવશઃ ખગઃ ૩૭॥

Sarvakamavarashchaiva sarvadah sarvatomukhah Akashanirvirupashcha nipati hyavashah khagah

Meaning:समस्त कामनाओं के वरदाता, सर्वदाता, सब दिशाओं की ओर अभिमुख; आकाश-सा निराकार, झपट्टा मारने वाले, स्वतन्त्र और अबन्ध, आकाशगामी।

Verse 41

રૌદ્રરૂપોંઽશુરાદિત્યો બહુરશ્મિઃ સુવર્ચસી વસુવેગો મહાવેગો મનોવેગો નિશાચરઃ ૩૮॥

Raudrarupomshuradityo bahurashmih suvarchasi Vasuvego mahavego manovego nishacharah

Meaning:उग्र रूप वाले, अनेक किरणों और प्रचण्ड प्रभा वाले देदीप्यमान सूर्य; वसुओं-सा वेगवान्, महावेग वाले, मन-सा शीघ्र, रात्रिचर।

Verse 42

સર્વવાસી શ્રિયાવાસી ઉપદેશકરોઽકરઃ મુનિરાત્મનિરાલોકઃ સમ્ભગ્નશ્ચ સહસ્રદઃ ૩૯॥

Sarvavasi shriyavasi upadeshakarokarah Muniratmaniralokah sambhagnashcha sahasradah

Meaning:सब में वास करने वाले, श्री (समृद्धि) में वास करने वाले, उपदेश के दाता, निष्क्रिय; मौनी मुनि, दृष्टि से परे स्वयं-प्रकाश, विभक्त, सहस्रों के दाता।

Verse 43

પક્ષી પક્ષરૂપશ્ચ અતિદીપ્તો વિશામ્પતિઃ ઉન્માદો મદનઃ કામો હ્યશ્વત્થોઽર્થકરો યશઃ ૪૦॥

Pakshi cha paksharupashcha atidipto vishampatih Unmado madanah kamo hyashvatthorthakaro yashah

Meaning:पक्षी और पक्षिरूप, अति देदीप्यमान, प्रजा के स्वामी; उन्माद, उन्मादक, काम, अश्वत्थ (पीपल), धन के कर्ता, यश।

Verse 44

વામદેવશ્ચ વામશ્ચ પ્રાગ્દક્ષિણશ્ચ વામનઃ સિદ્ધયોગી મહર્ષિશ્ચ સિદ્ધાર્થઃ સિદ્ધસાધકઃ ૪૧॥

Vamadevashcha vamashcha pragdakshinashcha vamanah Siddhayogi maharshishcha siddharthah siddhasadhakah

Meaning:वामदेव, सुन्दर, पूर्व और दक्षिण (मुखों) वाले, वामन (बौने); सिद्ध योगी, महर्षि, सिद्धार्थ, सिद्धों के पूर्तिकर्ता।

Verse 45

ભિક્ષુશ્ચ ભિક્ષુરૂપશ્ચ વિપણો મૃદુરવ્યયઃ મહાસેનો વિશાખશ્ચ ષષ્ટિભાગો ગવામ્પતિઃ ૪૨॥

Bhikshushcha bhikshurupashcha vipano mriduravyayah Mahaseno vishakhashcha shashtibhago gavampatih

Meaning:भिक्षु और भिक्षुरूप, व्यापारी, सौम्य और अविनाशी; महासेन (स्कन्द), विशाख, षष्ठांश, पशुपति।

Verse 46

વજ્રહસ્તશ્ચ વિષ્કમ્ભી ચમૂસ્તમ્ભન એવ વૃત્તાવૃત્તકરસ્તાલો મધુર્મધુકલોચનઃ ૪૩॥

Vajrahastashcha vishkambhi chamustambhana eva cha Vrittavrittakarastalo madhurmadhukalochanah

Meaning:हाथ में वज्र, आधार, और सेनाओं को स्तम्भित करने वाले; चक्र और उसके भंग के कर्ता, ताल, मधुर, मधुनयन।

Verse 47

વાચસ્પત્યો વાજસનો નિત્યમાશ્રમપૂજિતઃ બ્રહ્મચારી લોકચારી સર્વચારી વિચારવિત્ ૪૪॥

Vachaspatyo vajasano nityamashramapujitah Brahmachari lokachari sarvachari vicharavit

Meaning:वाणी के स्वामी, शीघ्रगामी, आश्रमों में सदा पूजित; ब्रह्मचारी, लोकों में विचरने वाले, सर्वगामी, सम्यक् विचार के ज्ञाता।

Verse 48

ઈશાન ઈશ્વરઃ કાલો નિશાચારી પિનાકવાન્ નિમિત્તસ્થો નિમિત્તં નન્દિર્નન્દિકરો હરિઃ ૪૫॥

Ishana ishvarah kalo nishachari pinakavan Nimittastho nimittam cha nandirnandikaro harih

Meaning:ईशान शासक, प्रभु, काल, रात्रिचर, पिनाक धनुष धारक; कारण और मूल कारण रूप में स्थित, नन्दी और आनन्द के कर्ता, हरि।

Verse 49

નન્દીશ્વરશ્ચ નન્દી નન્દનો નન્દિવર્ધનઃ ભગહારી નિહન્તા કાલો બ્રહ્મા પિતામહઃ ૪૬॥

Nandishvarashcha nandi cha nandano nandivardhanah Bhagahari nihanta cha kalo brahma pitamahah

Meaning:नन्दीश्वर और नन्दी, आनन्दमय, आनन्द के वर्धक; (प्रलय में) सम्पदाओं के हर्ता, संहारक, काल, ब्रह्मा, पितामह।

Verse 50

ચતુર્મુખો મહાલિઙ્ગશ્ચારુલિઙ્ગસ્તથૈવ લિઙ્ગાધ્યક્ષઃ સુરાધ્યક્ષો યોગાધ્યક્ષો યુગાવહઃ ૪૭॥

Chaturmukho mahalingashcharulingastathaiva cha Lingadhyakshah suradhyaksho yogadhyaksho yugavahah

Meaning:चतुर्मुख, महालिंग और सुन्दर लिंग वाले; लिंग, देवों और योग के अध्यक्ष, युगों के प्रवर्तक।

Verse 51

બીજાધ્યક્ષો બીજકર્તા અવ્યાત્માઽનુગતો બલઃ ઇતિહાસઃ સકલ્પશ્ચ ગૌતમોઽથ નિશાકરઃ ૪૮॥

Bijadhyaksho bijakarta avyatmanugato balah Itihasah sakalpashcha gautamotha nishakarah

Meaning:(सृष्टि के) बीज के अध्यक्ष और कर्ता, अन्तर्यामी, अनुगत, बलवान्; इतिहास-स्वरूप, कल्प सहित, गौतम, और निशाकर (चन्द्र)।

Verse 52

દમ્ભો હ્યદમ્ભો વૈદમ્ભો વશ્યો વશકરઃ કલિઃ લોકકર્તા પશુપતિર્મહાકર્તા હ્યનૌષધઃ ૪૯॥

Dambho hyadambho vaidambho vashyo vashakarah kalih Lokakarta pashupatirmahakarta hyanaushadhah

Meaning:अहंकार और निरहंकार और अहंकार के स्वामी, नियम्य और नियन्ता, कलि (कलह); लोकों के कर्ता, पशुपति, महाकर्ता, निरौषध।

Verse 53

અક્ષરં પરમં બ્રહ્મ બલવચ્છક્ર એવ નીતિર્હ્યનીતિઃ શુદ્ધાત્મા શુદ્ધો માન્યો ગતાગતઃ ૫૦॥

Aksharam paramam brahma balavachchhakra eva cha Nitirhyanitih shuddhatma shuddho manyo gatagatah

Meaning:अविनाशी परब्रह्म, महान् इन्द्र (शक्र); धर्म और धर्मातीत दोनों, शुद्ध आत्मा, पवित्र, सम्मानित, गन्ता-आगन्ता।

Verse 54

બહુપ્રસાદઃ સુસ્વપ્નો દર્પણોઽથ ત્વમિત્રજિત્ વેદકારો મન્ત્રકારો વિદ્વાન્સમરમર્દનઃ ૫૧॥

Bahuprasadah susvapno darpanotha tvamitrajit Vedakaro mantrakaro vidvansamaramardanah

Meaning:प्रचुर कृपा वाले, सुन्दर स्वप्न वाले, दर्पण, शत्रुओं के विजेता; वेद और मन्त्रों के कर्ता, ज्ञानी, युद्ध में पराभव करने वाले।

Verse 55

મહામેઘનિવાસી મહાઘોરો વશીકરઃ અગ્નિર્જ્વાલો મહાજ્વાલો અતિધૂમ્રો હુતો હવિઃ ૫૨॥

Mahameghanivasi cha mahaghoro vashikarah Agnirjvalo mahajvalo atidhumro huto havih

Meaning:महामेघ में वास करने वाले, अत्यन्त भयंकर, दमनकारी; अग्नि, ज्वाला और महाज्वाला, गहन धूम्र-श्याम, अर्पित आहुति।

Verse 56

વૃષણઃ શઙ્કરો નિત્યં વર્ચસ્વી ધૂમકેતનઃ નીલસ્તથાઙ્ગલુબ્ધશ્ચ શોભનો નિરવગ્રહઃ ૫૩॥

Vrishanah shankaro nityam varchasvi dhumaketanah Nilastathangalubdhashcha shobhano niravagrahah

Meaning:वृषभ (और कृपा-वर्षक), शंकर कल्याणकारी, सदा देदीप्यमान, धूमध्वज; नीलवर्ण, भक्ति के अभिलाषी, सुन्दर, अबाध।

Verse 57

સ્વસ્તિદઃ સ્વસ્તિભાવશ્ચ ભાગી ભાગકરો લઘુઃ ઉત્સઙ્ગશ્ચ મહાઙ્ગશ્ચ મહાગર્ભપરાયણઃ ૫૪॥

Svastidah svastibhavashcha bhagi bhagakaro laghuh Utsangashcha mahangashcha mahagarbhaparayanah

Meaning:कल्याण के दाता, कल्याण-स्वरूप, भाग देने वाले और भाग के कर्ता, शीघ्र; विशाल गोद और विशाल देह वाले, महान् ब्रह्मगर्भ में रत।

Verse 58

કૃષ્ણવર્ણઃ સુવર્ણશ્ચ ઇન્દ્રિયં સર્વદેહિનામ્ મહાપાદો મહાહસ્તો મહાકાયો મહાયશાઃ ૫૫॥

Krishnavarnah suvarnashcha indriyam sarvadehinam Mahapado mahahasto mahakayo mahayashah

Meaning:श्यामवर्ण और स्वर्णवर्ण, समस्त देहधारियों की इन्द्रिय-शक्ति; महान् चरणों, महान् हाथों, महान् देह और महायश वाले।

Verse 59

મહામૂર્ધા મહામાત્રો મહાનેત્રો નિશાલયઃ મહાન્તકો મહાકર્ણો મહોષ્ઠશ્ચ મહાહનુઃ ૫૬॥

Mahamurdha mahamatro mahanetro nishalayah Mahantako mahakarno mahoshthashcha mahahanuh

Meaning:महान् मस्तक, महान् माप, महान् नेत्रों वाले, रात्रि के धाम; महान् अन्तक, महान् कानों, महान् ओष्ठों और महाहनु वाले।

Verse 60

મહાનાસો મહાકમ્બુર્મહાગ્રીવઃ શ્મશાનભાક્ મહાવક્ષા મહોરસ્કો હ્યન્તરાત્મા મૃગાલયઃ ૫૭॥

Mahanaso mahakamburmahagrivah shmashanabhak Mahavaksha mahorasko hyantaratma mrigalayah

Meaning:महान् नासिका, शंख-सी ग्रीवा और विशाल कण्ठ वाले, श्मशान के निवासी; विशाल वक्ष और छाती वाले, अन्तरात्मा, मृग के विश्रामस्थल।

Verse 61

લમ્બનો લમ્બિતોષ્ઠશ્ચ મહામાયઃ પયોનિધિઃ મહાદન્તો મહાદંષ્ટ્રો મહાજિહ્વો મહામુખઃ ૫૮॥

Lambano lambitoshthashcha mahamayah payonidhih Mahadanto mahadamshtro mahajihvo mahamukhah

Meaning:लम्बित रूप और लटकते ओष्ठ वाले, महामाया वाले, क्षीरसागर; महान् दाँतों और दँष्ट्राओं, विशाल जिह्वा और महान् मुख वाले।

Verse 62

મહાનખો મહારોમા મહાકેશો મહાજટઃ પ્રસન્નશ્ચ પ્રસાદશ્ચ પ્રત્યયો ગિરિસાધનઃ ૫૯॥

Mahanakho maharoma mahakesho mahajatah Prasannashcha prasadashcha pratyayo girisadhanah

Meaning:महान् नखों, महान् केशों, महान् जटाओं और महान् जटा-समूह वाले; कृपालु और कृपा-स्वरूप, दृढ़ निश्चय, पर्वत पर सिद्ध।

Verse 63

સ્નેહનોઽસ્નેહનશ્ચૈવ અજિતશ્ચ મહામુનિઃ વૃક્ષાકારો વૃક્ષકેતુરનલો વાયુવાહનઃ ૬૦॥

Snehanosnehanashchaiva ajitashcha mahamunih Vrikshakaro vrikshaketuranalo vayuvahanah

Meaning:प्रेममय और निर्लिप्त (आसक्ति से परे), अजेय, महर्षि; वृक्षरूप, वृक्षध्वज, अग्नि, वायु द्वारा वाहित।

Verse 64

ગણ્ડલી મેરુધામા દેવાધિપતિરેવ અથર્વશીર્ષઃ સામાસ્ય ઋક્સહસ્રામિતેક્ષણઃ ૬૧॥

Gandali merudhama cha devadhipatireva cha Atharvashirshah samasya riksahasramitekshanah

Meaning:कपोल-आभूषण वाले, मेरु पर विराजमान, और स्वयं देवेश; जिनका मस्तक अथर्व है, मुख साम है, सहस्र ऋचाओं से अप्रमेय दृष्टि वाले।

Verse 65

યજુઃપાદભુજો ગુહ્યઃ પ્રકાશો જઙ્ગમસ્તથા અમોઘાર્થઃ પ્રસાદશ્ચ અભિગમ્યઃ સુદર્શનઃ ૬૨॥

Yajuhpadabhujo guhyah prakasho jangamastatha Amogharthah prasadashcha abhigamyah sudarshanah

Meaning:जिनके चरण और भुजाएँ यजुस् हैं, गुप्त, प्रकट, गतिशील; अमोघ संकल्प वाले, कृपा, सुलभ, सुदर्शन (सुन्दर दर्शन वाले)।

Verse 66

ઉપકારઃ પ્રિયઃ સર્વઃ કનકઃ કાઞ્ચનચ્છવિઃ નાભિર્નન્દિકરો ભાવઃ પુષ્કરસ્થપતિઃ સ્થિરઃ ૬૩॥

Upakarah priyah sarvah kanakah kanchanachchhavih Nabhirnandikaro bhavah pushkarasthapatih sthirah

Meaning:हितकारी, प्रिय, सर्व, स्वर्ण, स्वर्णकान्ति वाले; नाभि (केन्द्र), आनन्द के कर्ता, सत्ता-स्वरूप, कमल पर दृढ़ स्थित।

Verse 67

દ્વાદશસ્ત્રાસનશ્ચાદ્યો યજ્ઞો યજ્ઞસમાહિતઃ નક્તં કલિશ્ચ કાલશ્ચ મકરઃ કાલપૂજિતઃ ૬૪॥

Dvadashastrasanashchadyo yajno yajnasamahitah Naktam kalishcha kalashcha makarah kalapujitah

Meaning:द्वादश (आदित्य), सिंहासन वाले, आदि, पूर्ण-संगृहीत यज्ञ; रात्रि, कलह और काल, मकर, युगों से पूजित।

Verse 68

સગણો ગણકારશ્ચ ભૂતવાહનસારથિઃ ભસ્મશયો ભસ્મગોપ્તા ભસ્મભૂતસ્તરુર્ગણઃ ૬૫॥

Sagano ganakarashcha bhutavahanasarathih Bhasmashayo bhasmagopta bhasmabhutastarurganah

Meaning:अपने गणों और उनके कर्ता सहित, भूतगणों द्वारा खींचे रथ वाले सारथि; भस्म पर विश्राम करने वाले, भस्म के रक्षक, भस्मीभूत, वृक्ष, गण।

Verse 69

લોકપાલસ્તથા લોકો મહાત્મા સર્વપૂજિતઃ શુક્લસ્ત્રિશુક્લઃ સમ્પન્નઃ શુચિર્ભૂતનિષેવિતઃ ૬૬॥

Lokapalastatha loko mahatma sarvapujitah Shuklastrishuklah sampannah shuchirbhutanishevitah

Meaning:लोकों के रक्षक, लोक, महान् आत्मा, सर्वपूजित; श्वेत, त्रिश्वेत, पूर्ण, पवित्र, समस्त प्राणियों द्वारा सेवित।

Verse 70

આશ્રમસ્થઃ ક્રિયાવસ્થો વિશ્વકર્મમતિર્વરઃ વિશાલશાખસ્તામ્રોષ્ઠો હ્યમ્બુજાલઃ સુનિશ્ચલઃ ૬૭॥

Ashramasthah kriyavastho vishvakarmamatirvarah Vishalashakhastamroshtho hyambujalah sunishchalah

Meaning:आश्रम में वास करने वाले, कर्म में स्थित, विश्वकर्मा-सी बुद्धि वाले, श्रेष्ठ; फैली शाखाओं वाले, ताम्र-ओष्ठ, कमल-जाल, पूर्ण शान्त।

Verse 71

કપિલઃ કપિશઃ શુક્લ આયુશ્ચૈવિ પરોઽપરઃ ગન્ધર્વો હ્યદિતિસ્તાર્ક્ષ્યઃ સુવિજ્ઞેયઃ સુશારદઃ ૬૮॥

Kapilah kapishah shukla ayushchaivi paroparah Gandharvo hyaditistarkshyah suvijneyah susharadah

Meaning:पिंगल, भूरे और श्वेत, आयु-स्वरूप, उच्च और निम्न; गन्धर्व, अदिति, गरुड़ (तार्क्ष्य), सुगम-ज्ञेय, सूक्ष्म बुद्धि वाले।

Verse 72

પરશ્વધાયુધો દેવ અનુકારી સુબાન્ધવઃ તુમ્બવીણો મહાક્રોધ ઊર્ધ્વરેતા જલેશયઃ ૬૯॥

Parashvadhayudho deva anukari subandhavah Tumbavino mahakrodha urdhvareta jaleshayah

Meaning:फरसा धारण करने वाले देव, अनुकरणकर्ता, सत्कुल-बन्धु; तुम्बी-वीणा वाले, महाक्रोधी, ऊर्ध्वरेता, जल पर विश्राम करने वाले।

Verse 73

ઉગ્રો વંશકરો વંશો વંશનાદો હ્યનિન્દિતઃ સર્વાઙ્ગરૂપો માયાવી સુહૃદો હ્યનિલોઽનલઃ ૭૦॥

Ugro vamshakaro vamsho vamshanado hyaninditah Sarvangarupo mayavi suhrido hyanilonalah

Meaning:उग्र, वंश के कर्ता, वंश और उसका स्वर, अनिन्द्य; पूर्णांग, मायावी (माया के स्वामी), कृपालु मित्र, वायु और अग्नि।

Verse 74

બન્ધનો બન્ધકર્તા સુબન્ધનવિમોચનઃ યજ્ઞારિઃ કામારિર્મહાદંષ્ટ્રો મહાયુધઃ ૭૧॥

Bandhano bandhakarta cha subandhanavimochanah Sa yajnarih sa kamarirmahadamshtro mahayudhah

Meaning:बन्धन और उसके कर्ता और हर बन्धन से मुक्त करने वाले; (दक्ष-)यज्ञ के शत्रु, काम के शत्रु, महान् दँष्ट्राओं और शक्तिशाली आयुधों वाले।

Verse 75

બહુધાનિન્દિતઃ શર્વઃ શઙ્કરઃ શઙ્કરોઽધનઃ અમરેશો મહાદેવો વિશ્વદેવઃ સુરારિહા ૭૨॥

Bahudhaninditah sharvah shankarah shankarodhanah Amaresho mahadevo vishvadevah surariha

Meaning:विविध रूप से स्तुत, शर्व, शंकर शान्ति के दाता, अनासक्त; अमरों के स्वामी, महादेव, विश्व के देव, देव-शत्रुओं के संहारक।

Verse 76

અહિર્બુધ્ન્યોઽનિલાભશ્ચ ચેકિતાનો હવિસ્તથા અજૈકપાચ્ચ કાપાલી ત્રિશઙ્કુરજિતઃ શિવઃ ૭૩॥

Ahirbudhnyonilabhashcha chekitano havistatha Ajaikapachcha kapali trishankurajitah shivah

Meaning:अहिर्बुध्न्य (गहराई का नाग), निर्वात-कान्ति, चेकितान, आहुति; अजैकपाद, कपाली, त्रिशंकु, अजेय, शिव (कल्याणकारी)।

Verse 77

ધન્વન્તરિર્ધૂમકેતુઃ સ્કન્દો વૈશ્રવણસ્તથા ધાતા શક્રશ્ચ વિષ્ણુશ્ચ મિત્રસ્ત્વષ્ટા ધ્રુવો ધરઃ ૭૪॥

Dhanvantarirdhumaketuh skando vaishravanastatha Dhata shakrashcha vishnushcha mitrastvashta dhruvo dharah

Meaning:धन्वन्तरि, धूमकेतु, स्कन्द, वैश्रवण (कुबेर); धाता, शक्र, विष्णु, मित्र, त्वष्टा, ध्रुव, धारक।

Verse 78

પ્રભાવઃ સર્વગો વાયુરર્યમા સવિતા રવિઃ ઉષઙ્ગુશ્ચ વિધાતા માન્ધાતા ભૂતભાવનઃ ૭૫॥

Prabhavah sarvago vayuraryama savita ravih Ushangushcha vidhata cha mandhata bhutabhavanah

Meaning:शक्ति और सर्वव्यापी, वायु, अर्यमा, सवितृ, सूर्य; उशनस्, विधाता, मान्धाता, भूतों के स्रोत।

Verse 79

વિભુર્વર્ણવિભાવી સર્વકામગુણાવહઃ પદ્મનાભો મહાગર્ભશ્ચન્દ્રવક્ત્રોઽનિલોઽનલઃ ૭૬॥

Vibhurvarnavibhavi cha sarvakamagunavahah Padmanabho mahagarbhashchandravaktronilonalah

Meaning:सर्वव्यापी, विविध प्रकाश वाले, समस्त कामनाओं और गुणों के धारक; पद्मनाभ, महागर्भ, चन्द्रमुख, वायु और अग्नि।

Verse 80

બલવાંશ્ચોપશાન્તશ્ચ પુરાણઃ પુણ્યચઞ્ચુરી કુરુકર્તા કુરુવાસી કુરુભૂતો ગુણૌષધઃ ૭૭॥

Balavamshchopashantashcha puranah punyachanchuri Kurukarta kuruvasi kurubhuto gunaushadhah

Meaning:बलवान् और गहन शान्त, प्राचीन, पुण्यकीर्ति; कुरुभूमि के कर्ता, निवासी और स्वरूप, गुणों की औषधि।

Verse 81

સર્વાશયો દર્ભચારી સર્વેષાં પ્રાણિનાં પતિઃ દેવદેવઃ સુખાસક્તઃ સદસત્સર્વરત્નવિત્ ૭૮॥

Sarvashayo darbhachari sarvesham praninam patih Devadevah sukhasaktah sadasatsarvaratnavit

Meaning:सर्व के आश्रय, कुश पर विचरने वाले, समस्त प्राणियों के स्वामी; देवों के देव, आनन्द में स्थित, सत्, असत् और समस्त रत्नों के ज्ञाता।

Verse 82

કૈલાસગિરિવાસી હિમવદ્ગિરિસંશ્રયઃ કૂલહારી કૂલકર્તા બહુવિદ્યો બહુપ્રદઃ ૭૯॥

Kailasagirivasi cha himavadgirisamshrayah Kulahari kulakarta bahuvidyo bahupradah

Meaning:कैलास पर्वत पर वास करने वाले और हिमालय का आश्रय लेने वाले; तटों (सीमाओं) के नाशक और कर्ता, विविध ज्ञान वाले, बहुत के दाता।

Verse 83

વણિજો વર્ધકી વૃક્ષો બકુલશ્ચન્દનશ્છદઃ સારગ્રીવો મહાજત્રુરલોલશ્ચ મહૌષધઃ ૮૦॥

Vanijo vardhaki vriksho bakulashchandanashchhadah Saragrivo mahajatruralolashcha mahaushadhah

Meaning:व्यापारी, बढ़ई, वृक्ष, बकुल, चन्दन और पत्र; दृढ़ ग्रीवा और मजबूत कन्धों वाले, अचंचल, महान् औषधि।

Verse 84

સિદ્ધાર્થકારી સિદ્ધાર્થશ્છન્દોવ્યાકરણોત્તરઃ સિંહનાદઃ સિંહદંષ્ટ્રઃ સિંહગઃ સિંહવાહનઃ ૮૧॥

Siddharthakari siddharthashchhandovyakaranottarah Simhanadah simhadamshtrah simhagah simhavahanah

Meaning:सिद्ध-अर्थ के कर्ता और धारक, छन्द और व्याकरण में सर्वोच्च; सिंह-गर्जन और सिंह-दँष्ट्रा वाले, सिंह-गति, सिंह-वाहित।

Verse 85

પ્રભાવાત્મા જગત્કાલસ્થાલો લોકહિતસ્તરુઃ સારઙ્ગો નવચક્રાઙ્ગઃ કેતુમાલી સભાવનઃ ૮૨॥

Prabhavatma jagatkalasthalo lokahitastaruh Sarango navachakrangah ketumali sabhavanah

Meaning:शक्तिशाली आत्मा वाले, जगत् के काल, चषक, जगत् के हितकारी, वृक्ष; शारंग (चितकबरे), नूतन नवचक्र वाले, ध्वजाओं से मण्डित, शुभ-संकल्प वाले।

Verse 86

ભૂતાલયો ભૂતપતિરહોરાત્રમનિન્દિતઃ ૮૩॥

Bhutalayo bhutapatirahoratramaninditah

Meaning:समस्त प्राणियों के धाम, भूतों के स्वामी, दिन-रात स्वरूप, अनिन्द्य।

Verse 87

વાહિતા સર્વભૂતાનાં નિલયશ્ચ વિભુર્ભવઃ અમોઘઃ સંયતો હ્યશ્વો ભોજનઃ પ્રાણધારણઃ ૮૪॥

Vahita sarvabhutanam nilayashcha vibhurbhavah Amoghah samyato hyashvo bhojanah pranadharanah

Meaning:समस्त प्राणियों के धारक, विश्रामस्थल, सर्वव्यापी भव; अमोघ, संयमी, वेगवान् अश्व, अन्न, प्राण के धारक।

Verse 88

ધૃતિમાન્મતિમાન્દક્ષઃ સત્કૃતશ્ચ યુગાધિપઃ ગોપાલિર્ગોપતિર્ગ્રામો ગોચર્મવસનો હરિઃ। હિરણ્યબાહુશ્ચ તથા ગુહાપાલઃ પ્રવેશિનામ્ પ્રકૃષ્ટારિર્મહાહર્ષો જિતકામો જિતેન્દ્રિયઃ ૮૫॥

Dhritimanmatimandakshah satkritashcha yugadhipah Gopalirgopatirgramo gocharmavasano harih Hiranyabahushcha tatha guhapalah praveshinam Prakrishtarirmahaharsho jitakamo jitendriyah

Meaning:दृढ़ संकल्प वाले, प्रज्ञावान्, सक्षम, सुसम्मानित, कल्प के स्वामी; गोपाल, गोस्वामी, ग्राम, गोचर्मधारी, हरि; स्वर्णबाहु, प्रवेश करने वालों के लिए गुहा के रक्षक, महान् शत्रु-दमनकर्ता, परम आनन्दमय, काम और इन्द्रियों के विजेता।

Verse 89

ગાન્ધારશ્ચ સુવાસશ્ચ તપઃસક્તો રતિર્નરઃ મહાગીતો મહાનૃત્યો હ્યપ્સરોગણસેવિતઃ ૮૬॥

Gandharashcha suvasashcha tapahsakto ratirnarah Mahagito mahanrityo hyapsaroganasevitah

Meaning:गान्धार (स्वर) वाले, सुन्दर निवास वाले, तप, आनन्द और (विराट) पुरुष में रत; महागान और महानृत्य वाले, अप्सरा-गणों द्वारा सेवित।

Verse 90

મહાકેતુર્મહાધાતુર્નૈકસાનુચરશ્ચલઃ આવેદનીય આદેશઃ સર્વગન્ધસુખાવહઃ ૮૭॥

Mahaketurmahadhaturnaikasanucharashchalah Avedaniya adeshah sarvagandhasukhavahah

Meaning:महान् ध्वज और महान् तत्त्व वाले, अनेक शिखरों वाले, गतिशील; ज्ञेय, आज्ञा, समस्त सुगन्ध और आनन्द के दाता।

Verse 91

તોરણસ્તારણો વાતઃ પરિધી પતિખેચરઃ સંયોગો વર્ધનો વૃદ્ધો અતિવૃદ્ધો ગુણાધિકઃ ૮૮॥

Toranastarano vatah paridhi patikhecharah Samyogo vardhano vriddho ativriddho gunadhikah

Meaning:तोरण और उद्धारक, वायु, प्राकार, आकाशचारियों के स्वामी; योग, वृद्धि, वृद्ध, अति प्राचीन, गुणों में श्रेष्ठ।

Verse 92

નિત્ય આત્મસહાયશ્ચ દેવાસુરપતિઃ પતિઃ યુક્તશ્ચ યુક્તબાહુશ્ચ દેવો દિવિ સુપર્વણઃ ૮૯॥

Nitya atmasahayashcha devasurapatih patih Yuktashcha yuktabahushcha devo divi suparvanah

Meaning:शाश्वत, स्व-सहायक, देवों और असुरों के स्वामी, अधिपति; संयुक्त और संयुक्त-भुज, स्वर्ग में सुसन्धि के देव।

Verse 93

આષાઢશ્ચ સુષાણ્ઢશ્ચ ધ્રુવોઽથ હરિણો હરઃ વપુરાવર્તમાનેભ્યો વસુશ્રેષ્ઠો મહાપથઃ ૯૦॥

Ashadhashcha sushandhashcha dhruvotha harino harah Vapuravartamanebhyo vasushreshtho mahapathah

Meaning:आषाढ और सुषन्ध, ध्रुव, हरिण (मृग), हर; घूमते (लोकों) से परे देह वाले, वसुओं में श्रेष्ठ, महापथ।

Verse 94

શિરોહારી વિમર્શશ્ચ સર્વલક્ષણલક્ષિતઃ અક્ષશ્ચ રથયોગી સર્વયોગી મહાબલઃ ૯૧॥

Shirohari vimarshashcha sarvalakshanalakshitah Akshashcha rathayogi cha sarvayogi mahabalah

Meaning:(खप्परों का) शिरोधारी, प्रतिबिम्ब-स्वरूप, समस्त शुभ लक्षणों से अंकित; अक्ष और रथ में जुते, सर्वयोगी, महाबली।

Verse 95

સમામ્નાયોઽસમામ્નાયસ્તીર્થદેવો મહારથઃ નિર્જીવો જીવનો મન્ત્રઃ શુભાક્ષો બહુકર્કશઃ ૯૨॥

Samamnayosamamnayastirthadevo maharathah Nirjivo jivano mantrah shubhaksho bahukarkashah

Meaning:परम्परा और परम्परा से परे, तीर्थों के देव, महारथी; निर्जीव और जीवनदाता, मन्त्र, शुभ नेत्रों वाले, अत्यन्त दुर्गम।

Verse 96

રત્નપ્રભૂતો રત્નાઙ્ગો મહાર્ણવનિપાનવિત્ મૂલં વિશાલો હ્યમૃતો વ્યક્તાવ્યક્તસ્તપોનિધિઃ ૯૩॥

Ratnaprabhuto ratnango maharnavanipanavit Mulam vishalo hyamrito vyaktavyaktastaponidhih

Meaning:रत्नों से उत्पन्न, रत्न-अंग वाले, महासागर की गहराइयों के ज्ञाता; मूल, विशाल, अमर, व्यक्त-अव्यक्त, तप के कोष।

Verse 97

આરોહણોઽધિરોહશ્ચ શીલધારી મહાયશાઃ સેનાકલ્પો મહાકલ્પો યોગો યુગકરો હરિઃ ૯૪॥

Arohanodhirohashcha shiladhari mahayashah Senakalpo mahakalpo yogo yugakaro harih

Meaning:आरोहण और अति-आरोहण, सदाचार के धारक, महायशस्वी; सेना के विधाता, महाकल्प वाले, योग-स्वरूप, युगों के कर्ता, हरि।

Verse 98

યુગરૂપો મહારૂપો મહાનાગહનો વધઃ ન્યાયનિર્વપણઃ પાદઃ પણ્ડિતો હ્યચલોપમઃ ૯૫॥

Yugarupo maharupo mahanagahano vadhah Nyayanirvapanah padah pandito hyachalopamah

Meaning:युगों के रूप वाले, विशाल रूप वाले, महासर्प के संहारक, संहारक; न्याय के दाता, चरण, ज्ञानी, अचल पर्वत-समान।

Verse 99

બહુમાલો મહામાલઃ શશી હરસુલોચનઃ વિસ્તારો લવણઃ કૂપસ્ત્રિયુગઃ સફલોદયઃ ૯૬॥

Bahumalo mahamalah shashi harasulochanah Vistaro lavanah kupastriyugah saphalodayah

Meaning:अनेक मालाओं और महामाला वाले, चन्द्र, हर के सुन्दर नेत्र; विस्तार, लवणसागर, कूप, तीन युगों वाले, फलप्रद उदय वाले।

Verse 100

ત્રિલોચનો વિષણ્ણાઙ્ગો મણિવિદ્ધો જટાધરઃ બિન્દુર્વિસર્ગઃ સુમુખઃ શરઃ સર્વાયુધઃ સહઃ ૯૭॥

Trilochano vishannango manividdho jatadharah Bindurvisargah sumukhah sharah sarvayudhah sahah

Meaning:त्रिलोचन, झुके अंग वाले, रत्न-विद्ध, जटाधारी; बिन्दु और विसर्ग, सुमुख, बाण, समस्त आयुध, सहनशील।

Verse 101

નિવેદનઃ સુખાજાતઃ સુગન્ધારો મહાધનુઃ ગન્ધપાલી ભગવાનુત્થાનઃ સર્વકર્મણામ્ ૯૮॥

Nivedanah sukhajatah sugandharo mahadhanuh Gandhapali cha bhagavanutthanah sarvakarmanam

Meaning:उद्घोषक, सुख से उत्पन्न, सुगन्धार वाले, महाधनुष; सुगन्ध के रक्षक, प्रभु, समस्त कर्मों के उत्थान।

Verse 102

મન્થાનો બહુલો વાયુઃ સકલઃ સર્વલોચનઃ તલસ્તાલઃ કરસ્થાલી ઊર્ધ્વસંહનનો મહાન્ ૯૯॥

Manthano bahulo vayuh sakalah sarvalochanah Talastalah karasthali urdhvasamhanano mahan

Meaning:मन्थन-दण्ड, प्रचुर, वायु, समस्त, सर्वनेत्र; धरातल, ताल, हाथ में चषक, ऊर्ध्व देह वाले, महान्।

Verse 103

છત્રં સુચ્છત્રો વિખ્યાતો લોકઃ સર્વાશ્રયઃ ક્રમઃ મુણ્ડો વિરૂપો વિકૃતો દણ્ડી કુણ્ડી વિકુર્વણઃ। હર્યક્ષઃ કકુભો વજ્રો શતજિહ્વઃ સહસ્રપાત્ સહસ્રમૂર્ધા દેવેન્દ્રઃ સર્વદેવમયો ગુરુઃ ૧૦૦॥

Chhatram suchchhatro vikhyato lokah sarvashrayah kramah Mundo virupo vikrito dandi kundi vikurvanah Haryakshah kakubho vajro shatajihvah sahasrapat Sahasramurdha devendrah sarvadevamayo guruh

Meaning:छत्र और सुन्दर छत्र वाले, विख्यात, जगत्, सर्व के आश्रय, पग; मुण्डित, विकृत और कुरूप, दण्डधारी, मुद्रिकाधारी, परिवर्तनकर्ता; सिंह-नेत्र, शिखर, वज्र, शत-जिह्व, सहस्रपाद, सहस्रशीर्ष देवेन्द्र, सर्वदेवमय, गुरु।

Verse 104

સહસ્રબાહુઃ સર્વાઙ્ગઃ શરણ્યઃ સર્વલોકકૃત્ પવિત્રં ત્રિકકુન્મન્ત્રઃ કનિષ્ઠઃ કૃષ્ણપિઙ્ગલઃ। બ્રહ્મદણ્ડવિનિર્માતા શતઘ્નીપાશશક્તિમાન્ પદ્મગર્ભો મહાગર્ભો બ્રહ્મગર્ભો જલોદ્ભવઃ ૧૦૧॥

Sahasrabahuh sarvangah sharanyah sarvalokakrit Pavitram trikakunmantrah kanishthah krishnapingalah Brahmadandavinirmata shataghnipashashaktiman Padmagarbho mahagarbho brahmagarbho jalodbhavah

Meaning:सहस्रबाहु, पूर्णांग, आश्रय, समस्त लोकों के कर्ता; पवित्र, त्रिशिखर, मन्त्र, कनिष्ठ, कृष्ण-पिंगल; ब्रह्मदण्ड के कर्ता, शतघ्नी, पाश और शूल धारक; पद्मगर्भ, महागर्भ, ब्रह्मगर्भ, जल से उत्पन्न।

Verse 105

ગભસ્તિર્બ્રહ્મકૃદ્બ્રહ્મી બ્રહ્મવિદ્બ્રાહ્મણો ગતિઃ અનન્તરૂપો નૈકાત્મા તિગ્મતેજાઃ સ્વયમ્ભુવઃ ૧૦૨॥

Gabhastirbrahmakridbrahmi brahmavidbrahmano gatih Anantarupo naikatma tigmatejah svayambhuvah

Meaning:ज्योति-किरण, ब्रह्म और ब्रह्मन् के कर्ता, ब्रह्मज्ञ, ब्राह्मण, लक्ष्य; अनन्त रूप, बहु-आत्मा, उग्र तेज, स्वयम्भू।

Verse 106

ઊર્ધ્વગાત્મા પશુપતિર્વાતરંહા મનોજવઃ ચન્દની પદ્મનાલાગ્રઃ સુરભ્યુત્તરણો નરઃ ૧૦૩॥

Urdhvagatma pashupatirvataramha manojavah Chandani padmanalagrah surabhyuttarano narah

Meaning:ऊर्ध्वगामी आत्मा, पशुपति, वायु-सा शीघ्र, मन-सा शीघ्र; चन्दन-अनुलिप्त, कमल-नाल का अग्र, कामधेनु के उद्धारक, पुरुष।

Verse 107

કર્ણિકારમહાસ્રગ્વી નીલમૌલિઃ પિનાકધૃત્ ઉમાપતિરુમાકાન્તો જાહ્નવીધૃગુમાધવઃ ૧૦૪॥

Karnikaramahasragvi nilamaulih pinakadhrit Umapatirumakanto jahnavidhrigumadhavah

Meaning:महान् कर्णिकार पुष्पों से मण्डित, नीलशिख, पिनाकधारी; उमा के स्वामी और प्रिय, गंगा (जाह्नवी) के धारक, उमा के पति।

Verse 108

વરો વરાહો વરદો વરેણ્યઃ સુમહાસ્વનઃ મહાપ્રસાદો દમનઃ શત્રુહા શ્વેતપિઙ્ગલઃ ૧૦૫॥

Varo varaho varado varenyah sumahasvanah Mahaprasado damanah shatruha shvetapingalah

Meaning:वर और वराह, वरदाता, परम योग्य, महानाद वाले; महाकृपालु, दमनकर्ता, शत्रु-संहारक, श्वेत-पिंगल।

Verse 109

પીતાત્મા પરમાત્મા પ્રયતાત્મા પ્રધાનધૃત્ સર્વપાર્શ્વમુખસ્ત્ર્યક્ષો ધર્મસાધારણો વરઃ ૧૦૬॥

Pitatma paramatma cha prayatatma pradhanadhrit Sarvaparshvamukhastryaksho dharmasadharano varah

Meaning:स्वर्ण आत्मा, परमात्मा, संयत आत्मा, प्रधान के धारक; सर्वाभिमुख, त्रिनेत्र, धर्म की समान भूमि, श्रेष्ठ।

Verse 110

ચરાચરાત્મા સૂક્ષ્માત્મા અમૃતો ગોવૃષેશ્વરઃ સાધ્યર્ષિર્વસુરાદિત્યો વિવસ્વાન્સવિતાઽમૃતઃ। વ્યાસઃ સર્ગઃ સુસઙ્ક્ષેપો વિસ્તરઃ પર્યયો નરઃ ઋતુ સંવત્સરો માસઃ પક્ષઃ સઙ્ખ્યાસમાપનઃ ૧૦૭॥

Characharatma sukshmatma amrito govrisheshvarah Sadhyarshirvasuradityo vivasvansavitamritah Vyasah sargah susankshepo vistarah paryayo narah Ritu samvatsaro masah pakshah sankhyasamapanah

Meaning:चर और अचर की आत्मा, सूक्ष्म आत्मा, अमर, वृष और गो के स्वामी; साध्य-ऋषि, वसु, आदित्य, विवस्वान्, सवितृ, अमर; व्यास, सृष्टि, सूक्ष्म संक्षेप और विस्तार, पुनरावृत्ति, पुरुष; ऋतु, वर्ष, मास, पक्ष, समस्त गणना की पूर्णता।

Verse 111

કલા કાષ્ઠા લવા માત્રા મુહૂર્તાહઃક્ષપાઃ ક્ષણાઃ વિશ્વક્ષેત્રં પ્રજાબીજં લિઙ્ગમાદ્યસ્તુ નિર્ગમઃ ૧૦૮॥

Kala kashtha lava matra muhurtahahkshapah kshanah Vishvakshetram prajabijam lingamadyastu nirgamah

Meaning:कला, काष्ठा, लव, मात्रा, मुहूर्त, दिन, रात्रि और क्षण (काल के विभाग); विश्व-क्षेत्र, भूतों का बीज, लिंग, आदि, प्रस्थान।

Verse 112

સદસદ્વ્યક્તમવ્યક્તં પિતા માતા પિતામહઃ સ્વર્ગદ્વારં પ્રજાદ્વારં મોક્ષદ્વારં ત્રિવિષ્ટપમ્ ૧૦૯॥

Sadasadvyaktamavyaktam pita mata pitamahah Svargadvaram prajadvaram mokshadvaram trivishtapam

Meaning:सत् और असत्, व्यक्त और अव्यक्त, पिता, माता और पितामह; स्वर्ग का द्वार, भूतों का द्वार, मोक्ष का द्वार, दिव्य धाम।

Verse 113

નિર્વાણં હ્લાદનશ્ચૈવ બ્રહ્મલોકઃ પરા ગતિઃ દેવાસુરવિનિર્માતા દેવાસુરપરાયણઃ ૧૧૦॥

Nirvanam hladanashchaiva brahmalokah para gatih Devasuravinirmata devasuraparayanah

Meaning:निर्वाण और आह्लादक, ब्रह्मलोक, परम लक्ष्य; देवों और असुरों के कर्ता, देवों और असुरों के आश्रय।

Verse 114

દેવાસુરગુરુર્દેવો દેવાસુરનમસ્કૃતઃ દેવાસુરમહામાત્રો દેવાસુરગણાશ્રયઃ ૧૧૧॥

Devasuragururdevo devasuranamaskritah Devasuramahamatro devasuraganashrayah

Meaning:देवों और असुरों के गुरु, देव, देवों और असुरों द्वारा वन्दित; देवों और असुरों के महामन्त्री, उनके गणों के आधार।

Verse 115

દેવાસુરગણાધ્યક્ષો દેવાસુરગણાગ્રણીઃ દેવાતિદેવો દેવર્ષિર્દેવાસુરવરપ્રદઃ ૧૧૨॥

Devasuraganadhyaksho devasuraganagranih Devatidevo devarshirdevasuravarapradah

Meaning:देवों और असुरों के गणों के अध्यक्ष, उनमें अग्रणी; देवों से परे देव, देवर्षि, देवों और असुरों को वरदान देने वाले।

Verse 116

દેવાસુરેશ્વરો વિશ્વો દેવાસુરમહેશ્વરઃ સર્વદેવમયોઽચિન્ત્યો દેવતાત્માઽઽત્મસમ્ભવઃ ૧૧૩॥

Devasureshvaro vishvo devasuramaheshvarah Sarvadevamayochintyo devatatmatmasambhavah

Meaning:देवों और असुरों के स्वामी, विश्व, देवों और असुरों के महेश्वर; सर्वदेवमय, अचिन्त्य, देवता की आत्मा, स्वयम्भू।

Verse 117

ઉદ્ભિત્ત્રિવિક્રમો વૈદ્યો વિરજો નીરજોઽમરઃ ઈડ્યો હસ્તીશ્વરો વ્યાઘ્રો દેવસિંહો નરર્ષભઃ ૧૧૪॥

Udbhittrivikramo vaidyo virajo nirajomarah Idyo hastishvaro vyaghro devasimho nararshabhah

Meaning:प्रकट, त्रिविक्रम, वैद्य, निर्विकार, निर्मल, अमर; स्तुत्य, गजेन्द्र, व्याघ्र, दिव्य सिंह, नरों में वृषभ।

Verse 118

વિબુધોઽગ્રવરઃ સૂક્ષ્મઃ સર્વદેવસ્તપોમયઃ સુયુક્તઃ શોભનો વજ્રી પ્રાસાનાં પ્રભવોઽવ્યયઃ ૧૧૫॥

Vibudhogravarah sukshmah sarvadevastapomayah Suyuktah shobhano vajri prasanam prabhavovyayah

Meaning:ज्ञानी, श्रेष्ठतम, सूक्ष्म, सर्वदेव, तपोमय; सुसंयुक्त, देदीप्यमान, वज्रधारी, शूलों के स्रोत, अविनाशी।

Verse 119

ગુહઃ કાન્તો નિજઃ સર્ગઃ પવિત્રં સર્વપાવનઃ શૃઙ્ગી શૃઙ્ગપ્રિયો બભ્રૂ રાજરાજો નિરામયઃ ૧૧૬॥

Guhah kanto nijah sargah pavitram sarvapavanah Shringi shringapriyo babhru rajarajo niramayah

Meaning:गुह (गुप्त), प्रिय, निजस्व, सृष्टि, पवित्र, सर्व-पावन; शृंगी, शृंग-प्रिय, बभ्रु (पिंगल), राजाधिराज, निरोग।

Verse 120

અભિરામઃ સુરગણો વિરામઃ સર્વસાધનઃ લલાટાક્ષો વિશ્વદેવો હરિણો બ્રહ્મવર્ચસઃ ૧૧૭॥

Abhiramah suragano viramah sarvasadhanah Lalataksho vishvadevo harino brahmavarchasah

Meaning:आह्लादक, देवगण, उपरति, समस्त सिद्धि के साधन; ललाटाक्ष, सर्वदेव, मृग, ब्राह्मी प्रभा वाले।

Verse 121

સ્થાવરાણાં પતિશ્ચૈવ નિયમેન્દ્રિયવર્ધનઃ સિદ્ધાર્થઃ સિદ્ધભૂતાર્થોઽચિન્ત્યઃ સત્યવ્રતઃ શુચિઃ ૧૧૮॥

Sthavaranam patishchaiva niyamendriyavardhanah Siddharthah siddhabhutarthochintyah satyavratah shuchih

Meaning:समस्त अचर वस्तुओं के स्वामी, संयमित इन्द्रियों के वर्धक; सिद्धार्थ, सिद्ध-भाव और संकल्प वाले, अचिन्त्य, सत्यव्रत, पवित्र।

Verse 122

વ્રતાધિપઃ પરં બ્રહ્મ ભક્તાનાં પરમા ગતિઃ વિમુક્તો મુક્તતેજાશ્ચ શ્રીમાન્શ્રીવર્ધનો જગત્ ૧૧૯॥

Vratadhipah param brahma bhaktanam parama gatih Vimukto muktatejashcha shrimanshrivardhano jagat

Meaning:व्रतों के स्वामी, परब्रह्म, भक्तों के परम लक्ष्य; मुक्त, मुक्त-तेज वाले, यशस्वी, यश के वर्धक — जो स्वयं जगत् हैं।

Verse 123

ફલશ્રુતિઃ

Phalashrutih

Meaning:फलश्रुति — श्री शिव के इन सहस्र नामों के पाठ का फल:

Verse 124

શિવમેભિઃ સ્તુવન્દેવં નામભિઃ પુષ્ટિવર્ધનૈઃ નિત્યયુક્તઃ શુચિર્ભક્તઃ પ્રાપ્નોત્યાત્માનમાત્મના એતદ્ધિ પરમં બ્રહ્મ પરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ

Shivamebhih stuvandevam namabhih pushtivardhanaih Nityayuktah shuchirbhaktah prapnotyatmanamatmana Etaddhi paramam brahma param brahmadhigachchhati

Meaning:कल्याण बढ़ाने वाले इन नामों से देव शिव की स्तुति करता हुआ, सदा भक्तिनिष्ठ शुद्ध भक्त आत्मा द्वारा आत्मा को प्राप्त करता है। क्योंकि यही परब्रह्म है, और इसी के द्वारा मनुष्य परब्रह्म को प्राप्त होता है।

Verse 125

ઇદં પુણ્યં પવિત્રં સર્વદા પાપનાશનમ્ યોગદં મોક્ષદં ચૈવ સ્વર્ગદં તોષદં તથા એવમેતત્પઠન્તે એકભક્ત્યા તુ શઙ્કરમ્ યા ગતિઃ સાઙ્ખ્યયોગાનાં વ્રજન્ત્યેતાં ગતિં તદા

Idam punyam pavitram cha sarvada papanashanam Yogadam mokshadam chaiva svargadam toshadam tatha Evametatpathante ya ekabhaktya tu shankaram Ya gatih sankhyayoganam vrajantyetam gatim tada

Meaning:यह स्तोत्र पुण्यमय और पवित्र है, सदा पाप का नाश करने वाला; यह योग, मोक्ष, स्वर्ग और सन्तोष प्रदान करता है। जो एकाग्र भक्ति से शंकर का स्मरण करते हुए इसका पाठ करते हैं, वे उसी गति को प्राप्त होते हैं जिसे सांख्य और योग के आचार्य प्राप्त करते हैं।

Verse 126

સ્તવમેતં પ્રયત્નેન સદા રુદ્રસ્ય સન્નિધૌ અબ્દમેકં ચરેદ્ભક્તઃ પ્રાપ્નુયાદીપ્સિતં ફલમ્ એતદ્રહસ્યં પરમં બ્રહ્મણો હૃદિ સંસ્થિતમ્

Stavametam prayatnena sada rudrasya sannidhau Abdamekam charedbhaktah prapnuyadipsitam phalam Etadrahasyam paramam brahmano hridi samsthitam

Meaning:जो भक्त रुद्र के समक्ष पूरे एक वर्ष तक श्रद्धापूर्वक इस स्तोत्र का पाठ करता है, वह अपनी अभिलषित कामना का फल पाता है। यह परम रहस्य है, जो ब्रह्मा के हृदय में ही स्थित है।

Verse 127

ઇતિ શ્રીમહાભારતે અનુશાસનપર્વણિ શ્રીશિવસહસ્રનામસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ નમઃ શિવાય

Iti shrimahabharate anushasanaparvani shrishivasahasranamastotram sampurnam Om namah shivaya

Meaning:इस प्रकार महाभारत के अनुशासन पर्व से श्री शिव सहस्रनाम स्तोत्र सम्पूर्ण हुआ। ॐ नमः शिवाय।

Word-by-Word Meaning

Click any word to hear its pronunciation

સ્થાણુઃ🔊SthanuhThe firm, immovable pillar of existence
ભીમઃ🔊BhimahThe terrible, awe-inspiring one
સર્વઃ🔊SarvahThe All — He who is everything
ભવઃ🔊BhavahThe source of all existence and becoming
હરઃ🔊HarahHe who withdraws and dissolves all
રુદ્રઃ🔊RudrahHe who removes sorrow; who makes beings cry out
નીલકણ્ઠઃ🔊NilakanthahThe blue-throated — who held the Halahala poison
ઉમાપતિઃ🔊UmapatihThe Lord and consort of Goddess Uma
પશુપતિઃ🔊PashupatihLord of all living beings (pashus)
મહાદેવઃ🔊MahadevahThe Great God
મહેશ્વરઃ🔊MaheshvarahThe Supreme Lord
શઙ્કરઃ🔊ShankarahThe doer of good and giver of peace
ત્રિલોચનઃ🔊TrilochanahThe three-eyed one
ત્ર્યક્ષઃ🔊TryakshahThe three-eyed; Tryambaka
પિનાકધૃત્🔊PinakadhritBearer of the Pinaka bow
શૂલી🔊ShuliThe wielder of the trident (Shula)
કપાલી🔊KapaliBearer of the skull
કપર્દી🔊KapardiHe of the matted, coiled locks
ગઙ્ગાધરઃ🔊GangadharahBearer of the river Ganga in His hair
ચન્દ્રશેખરઃ🔊ChandrashekharahCrowned with the crescent moon
દિગ્વાસાઃ🔊DigvasahThe sky-clad, garbed in the directions
વ્યાઘ્રચર્મધૃક્🔊Vyaghracharma-dhrikClad in the tiger-skin
ભસ્મશયઃ🔊BhasmashayahHe who reposes upon sacred ash
શ્મશાનવાસી🔊Shmashana-vasiDweller in the cremation ground
ભૂતપતિઃ🔊BhutapatihLord of all beings and spirits
ગણપતિઃ🔊GanapatihLord of the Ganas (His hosts)
યોગી🔊YogiThe supreme master of yoga
દક્ષયાગાપહારી🔊Daksha-yaga-apahariDestroyer of Daksha's sacrifice
કામનાશકઃ🔊Kama-nashakahSlayer of Kama (desire)
ત્રિપુરાન્તકઃ🔊TripurantakahDestroyer of the three cities (Tripura)
મૃત્યુઞ્જયઃ🔊MrityunjayahThe conqueror of death
પરં બ્રહ્મ🔊Param BrahmaThe supreme Brahman
પરમાત્મા🔊ParamatmaThe Supreme Self
અવ્યયઃ🔊AvyayahThe imperishable, changeless
શાશ્વતઃ🔊ShashvatahThe eternal one
વૃષભધ્વજઃ🔊Vrishabha-dhvajahHe of the bull (Nandi) banner
ઉગ્રઃ🔊UgrahThe fierce one
શિવઃ🔊ShivahThe auspicious, the ever-good
સર્વપાવનઃ🔊Sarva-pavanahThe purifier of all
ભક્તાનાં પરમા ગતિઃ🔊Bhaktanam Parama GatihThe supreme goal of His devotees

Benefits of Chanting शिव सहस्रनाम

Recitation of all 1000 names of Lord Shiva is among the most powerful spiritual practices for liberation (moksha) and inner peace.

The Phalashruti promises it is 'ever destroying sin' and bestows yoga, liberation, heaven and contentment (yogadam mokshadam svargadam toshadam).

Removes fear, disease and untimely death — Shiva as Mrityunjaya is the conqueror of death.

Reciting it with single-pointed devotion grants the very goal attained by the masters of Sankhya and Yoga.

The tradition states that a devotee who recites it daily for one year before Shiva attains his heart's desire.

Calms anger and restlessness, deepens meditation, and steadies the mind in devotion to Mahadeva.

Especially powerful on Mondays (Somvar), Pradosh, Maha Shivaratri and during the month of Shravan.

Drawn from the Mahabharata, where it was revealed by Lord Krishna himself — carrying the authority of the highest scripture.

How to Chant शिव सहस्रनाम

Repetitions1times
Best TimePradosh time (dusk) or early morning; especially Mondays, Maha Shivaratri, Pradosh and the month of Shravan
FaceEast or North

Bathe and sit facing east or north before a Shiva Linga or image of Mahadeva. Light a lamp, offer bilva (bel) leaves and water, and begin with the opening dhyana of Mahesha. Recite the thousand names slowly and clearly with devotion; the complete path takes about 25–30 minutes. Conclude with the Phalashruti and 'Om Namah Shivaya'. Reciting before a Shiva Linga, especially during Pradosh, is held to be most fruitful.

Frequently Asked Questions

This page shows the complete शिव सहस्रनाम written in the Gujarati script (ગુજરાતી) — the same Sanskrit/Hindi verses, transliterated character-by-character into Gujarati so Gujarat devotees can read and chant it comfortably. Tap any line (or the ▶ button) to hear it recited aloud, and the Roman (IAST) transliteration is shown beneath each verse for pronunciation.
Yes — only the script changes; the words and their meaning are the original. The verse-by-verse meaning, benefits and how-to-chant guidance on this page apply exactly the same.
Shiv Sahasranama is the hymn of the thousand names of Lord Shiva. The most authoritative version is found in the Anushasana Parva of the Mahabharata, where it was revealed by Lord Krishna to Yudhishthira, having been composed by the sage Tandi.
There are several — the best known are the Mahabharata version (given here), the Linga Purana version and the Shiva Purana (Vayaviya Samhita) version. The Mahabharata version, sung by Krishna, is the oldest and most revered.
It contains about one thousand names of Shiva arranged in 119 shlokas (chapter 17 of the Anushasana Parva), framed by a meditation verse and concluded by the Phalashruti.
The Phalashruti declares it destroys all sin and bestows yoga, liberation, heaven and contentment. A devotee who recites it for one year before Rudra is said to obtain his heart's desire and reach the goal of the Sankhya-yogis.
Monday (Somvar) is the day of Shiva. It is also especially powerful on Pradosh, Maha Shivaratri and throughout the holy month of Shravan.
Yes. There is no restriction of gender or background. It may be recited or simply listened to with devotion. Reciting before a Shiva Linga while offering bilva leaves and water multiplies its blessing.
The full recitation takes about half an hour. Those short on time may chant the opening dhyana and a portion daily, or simply 'Om Namah Shivaya' 108 times, and recite the full Sahasranama on Mondays and Shivaratri.

You May Also Like

Found this helpful? Share it with loved ones 🙏

Share:

Read the full शिव सहस्रनाम with verse-by-verse meaning, or explore more sacred texts