पुरुष सूक्तम् in Bengali
বাংলা
पुरुष सूक्तम् को Bengali (বাংলা) लिपि में पढ़ें और जपें। नीचे सम्पूर्ण पाठ Bengali लिपि में, साथ में रोमन उच्चारण दिया गया है।
হরিঃ ওঁ সহস্রশীর্ষা পুরুষঃ সহস্রাক্ষঃ সহস্রপাত্ । স ভূমিꣳ সর্বত স্পৃত্বাঽত্যতিষ্ঠদ্দশাঙ্গুলম্ ॥
Harih Om sahasrashirsha purushah sahasrakshah sahasrapat Sa bhumiꣳ sarvata spritvatyatishthaddashangulam
পুরুষ এবেদꣳ সর্বং যদ্ভূতং যচ্চ ভাব্যম্ । উতামৃতত্বস্যেশানো যদন্নেনাতিরোহতি ॥
Purusha evedaꣳ sarvam yadbhutam yachcha bhavyam Utamritatvasyeshano yadannenatirohati
এতাবানস্য মহিমাতো জ্যাযাংশ্চ পূরুষঃ । পাদোঽস্য বিশ্বা ভূতানি ত্রিপাদস্যামৃতং দিবি ॥
Etavanasya mahimato jyayanshcha purushah Padosya vishva bhutani tripadasyamritam divi
ত্রিপাদূর্ধ্ব উদৈত্পুরুষঃ পাদোঽস্যেহাভবত্ পুনঃ । ততো বিষ্বঙ্ ব্যক্রামত্সাশনানশনে অভি ॥
Tripadurdhva udaitpurushah padosyehabhavat punah Tato vishvan vyakramatsashananashane abhi
ততো বিরাডজাযত বিরাজো অধি পূরুষঃ । স জাতো অত্যরিচ্যত পশ্চাদ্ভূমিমথো পুরঃ ॥
Tato viradajayata virajo adhi purushah Sa jato atyarichyata pashchadbhumimatho purah
তস্মাদ্যজ্ঞাত্ সর্বহুতঃ সম্ভৃতং পৃষদাজ্যম্ । পশূংস্তাংশ্চক্রে বাযব্যানারণ্যা গ্রাম্যাশ্চ যে ॥
Tasmadyajnat sarvahutah sambhritam prishadajyam Pashunstanshchakre vayavyanaranya gramyashcha ye
তস্মাদ্যজ্ঞাত্ সর্বহুতঃ ঋচঃ সামানি জজ্ঞিরে । ছন্দাꣳসি জজ্ঞিরে তস্মাদ্যজুস্তস্মাদজাযত ॥
Tasmadyajnat sarvahutah richah samani jajnire Chhandaꣳsi jajnire tasmadyajustasmadajayata
তস্মাদশ্বা অজাযন্ত যে কে চোভযাদতঃ । গাবো হ জজ্ঞিরে তস্মাত্তস্মাজ্জাতা অজাবযঃ ॥
Tasmadashva ajayanta ye ke chobhayadatah Gavo ha jajnire tasmattasmajjata ajavayah
তং যজ্ঞং বর্হিষি প্রৌক্ষন্ পুরুষং জাতমগ্রতঃ । তেন দেবা অযজন্ত সাধ্যা ঋষযশ্চ যে ॥
Tam yajnam barhishi praukshan purusham jatamagratah Tena deva ayajanta sadhya rishayashcha ye
যত্পুরুষং ব্যদধুঃ কতিধা ব্যকল্পযন্ । মুখং কিমস্যাসীত্ কিং বাহূ কিমূরূ পাদা উচ্যেতে ॥
Yatpurusham vyadadhuh katidha vyakalpayan Mukham kimasyasit kim bahu kimuru pada uchyete
ব্রাহ্মণোঽস্য মুখমাসীদ্বাহূ রাজন্যঃ কৃতঃ । ঊরূ তদস্য যদ্বৈশ্যঃ পদ্ভ্যাꣳ শূদ্রো অজাযত ॥
Brahmanosya mukhamasidbahu rajanyah kritah Uru tadasya yadvaishyah padbhyaꣳ shudro ajayata
চন্দ্রমা মনসো জাতশ্চক্ষোঃ সূর্যো অজাযত । শ্রোত্রাদ্বাযুশ্চ প্রাণশ্চ মুখাদগ্নিরজাযত ॥
Chandrama manaso jatashchakshoh suryo ajayata Shrotradvayushcha pranashcha mukhadagnirajayata
নাভ্যা আসীদন্তরিক্ষꣳ শীর্ষ্ণো দ্যৌঃ সমবর্তত । পদ্ভ্যাং ভূমির্দিশঃ শ্রোত্রাত্তথা লোকাংঽকল্পযন্ ॥
Nabhya asidantarikshaꣳ shirshno dyauh samavartata Padbhyam bhumirdishah shrotrattatha lokankalpayan
যত্পুরুষেণ হবিষা দেবা যজ্ঞমতন্বত । বসন্তোঽস্যাসীদাজ্যং গ্রীষ্ম ইধ্মঃ শরদ্ধবিঃ ॥
Yatpurushena havisha deva yajnamatanvata Vasantosyasidajyam grishma idhmah sharaddhavih
সপ্তাস্যাসন্ পরিধযস্ত্রিঃ সপ্ত সমিধঃ কৃতাঃ । দেবা যদ্যজ্ঞং তন্বানা অবধ্নন্ পুরুষং পশুম্ ॥
Saptasyasan paridhayastrih sapta samidhah kritah Deva yadyajnam tanvana abadhnan purusham pashum
যজ্ঞেন যজ্ঞমযজন্ত দেবাস্তানি ধর্মাণি প্রথমান্যাসন্ । তে হ নাকং মহিমানঃ সচন্ত যত্র পূর্বে সাধ্যাঃ সন্তি দেবাঃ ॥
Yajnena yajnamayajanta devastani dharmani prathamanyasan Te ha nakam mahimanah sachanta yatra purve sadhyah santi devah