Shiv Sahasranama in Gujarati

ધ્યાયેન્નિત્યં મહેશં રજતગિરિનિભં ચારુચન્દ્રાવતંસં રત્નાકલ્પોજ્જ્વલાઙ્ગં પરશુમૃગવરાભીતિહસ્તં પ્રસન્નમ્ । પદ્માસીનં સમન્તાત્ સ્તુતમમરગણૈર્વ્યાઘ્રકૃત્તિં વસાનં વિશ્વાદ્યં વિશ્વવન્દ્યં નિખિલભયહરં પઞ્ચવક્ત્રં ત્રિનેત્રમ્ ॥

Dhyayennityam mahesham rajatagirinibham charuchandravatamsam Ratnakalpojjvalangam parashumrigavarabhitihastam prasannam Padmasinam samantat stutamamaraganairvyaghrakrittim vasanam Vishvadyam vishvavandyam nikhilabhayaharam panchavaktram trinetram

ઉપમન્યુરુવાચ — બ્રહ્મપ્રોક્તૈરૃષિપ્રોક્તૈર્વેદવેદાઙ્ગસમ્ભવૈઃ । સર્વલોકેષુ વિખ્યાતં સ્તુત્યં સ્તોષ્યામિ નામભિઃ ॥ મહદ્ભિર્વિહિતૈઃ સત્યૈઃ સિદ્ધૈઃ સર્વાર્થસાધકૈઃ । ઋષિણા તણ્ડિના ભક્ત્યા કૃતૈર્વેદકૃતાત્મના ॥

Upamanyuruvacha — Brahmaproktairrishiproktairvedavedangasambhavaih Sarvalokeshu vikhyatam stutyam stoshyami namabhih Mahadbhirvihitaih satyaih siddhaih sarvarthasadhakaih Rishina tandina bhaktya kritairvedakritatmana

॥ અથ શિવસહસ્રનામસ્તોત્રમ્ ॥

Atha shivasahasranamastotram

સ્થિરઃ સ્થાણુઃ પ્રભુર્ભીમઃ પ્રવરો વરદો વરઃ । સર્વાત્મા સર્વવિખ્યાતઃ સર્વઃ સર્વકરો ભવઃ ॥ ૧॥

Sthirah sthanuh prabhurbhimah pravaro varado varah Sarvatma sarvavikhyatah sarvah sarvakaro bhavah

જટી ચર્મી શિખી ખડ્ગી સર્વાઙ્ગઃ સર્વભાવનઃ । હરશ્ચ હરિણાક્ષશ્ચ સર્વભૂતહરઃ પ્રભુઃ ॥ ૨॥

Jati charmi shikhi khadgi sarvangah sarvabhavanah Harashcha harinakshashcha sarvabhutaharah prabhuh

પ્રવૃત્તિશ્ચ નિવૃત્તિશ્ચ નિયતઃ શાશ્વતો ધ્રુવઃ । શ્મશાનવાસી ભગવાન્ખચરો ગોચરોઽર્દનઃ ॥ ૩॥

Pravrittishcha nivrittishcha niyatah shashvato dhruvah Shmashanavasi bhagavankhacharo gocharordanah

અભિવાદ્યો મહાકર્મા તપસ્વી ભૂતભાવનઃ । ઉન્મત્તવેષપ્રચ્છન્નઃ સર્વલોકપ્રજાપતિઃ ॥ ૪॥

Abhivadyo mahakarma tapasvi bhutabhavanah Unmattaveshaprachchhannah sarvalokaprajapatih

મહારૂપો મહાકાયો વૃષરૂપો મહાયશાઃ । મહાત્મા સર્વભૂતાત્મા વિશ્વરૂપો મહાહનુઃ ॥ ૫॥

Maharupo mahakayo vrisharupo mahayashah Mahatma sarvabhutatma vishvarupo mahahanuh

લોકપાલોઽન્તર્હિતાત્મા પ્રસાદો હયગર્દભિઃ । પવિત્રં ચ મહાંશ્ચૈવ નિયમો નિયમાશ્રિતઃ ॥ ૬॥

Lokapalontarhitatma prasado hayagardabhih Pavitram cha mahamshchaiva niyamo niyamashritah

સર્વકર્મા સ્વયમ્ભૂત આદિરાદિકરો નિધિઃ । સહસ્રાક્ષો વિશાલાક્ષઃ સોમો નક્ષત્રસાધકઃ ॥ ૭॥

Sarvakarma svayambhuta adiradikaro nidhih Sahasraksho vishalakshah somo nakshatrasadhakah

ચન્દ્રઃ સૂર્યઃ શનિઃ કેતુર્ગ્રહો ગ્રહપતિર્વરઃ । અત્રિરત્ર્યાનમસ્કર્તા મૃગબાણાર્પણોઽનઘઃ ॥ ૮॥

Chandrah suryah shanih keturgraho grahapatirvarah Atriratryanamaskarta mrigabanarpanonaghah

મહાતપા ઘોરતપા અદીનો દીનસાધકઃ । સંવત્સરકરો મન્ત્રઃ પ્રમાણં પરમં તપઃ ॥ ૯॥

Mahatapa ghoratapa adino dinasadhakah Samvatsarakaro mantrah pramanam paramam tapah

યોગી યોજ્યો મહાબીજો મહારેતા મહાબલઃ । સુવર્ણરેતાઃ સર્વજ્ઞઃ સુબીજો બીજવાહનઃ ॥ ૧૦॥

Yogi yojyo mahabijo mahareta mahabalah Suvarnaretah sarvajnah subijo bijavahanah

દશબાહુસ્ત્વનિમિષો નીલકણ્ઠ ઉમાપતિઃ । વિશ્વરૂપઃ સ્વયંશ્રેષ્ઠો બલવીરો બલો ગણઃ ॥ ૧૧॥

Dashabahustvanimisho nilakantha umapatih Vishvarupah svayamshreshtho balaviro balo ganah

ગણકર્તા ગણપતિર્દિગ્વાસાઃ કામ એવ ચ । મન્ત્રવિત્પરમો મન્ત્રઃ સર્વભાવકરો હરઃ ॥ ૧૨॥

Ganakarta ganapatirdigvasah kama eva cha Mantravitparamo mantrah sarvabhavakaro harah

કમણ્ડલુધરો ધન્વી બાણહસ્તઃ કપાલવાન્ । અશની શતઘ્ની ખડ્ગી પટ્ટિશી ચાયુધી મહાન્ ॥ ૧૩॥

Kamandaludharo dhanvi banahastah kapalavan Ashani shataghni khadgi pattishi chayudhi mahan

સ્રુવહસ્તઃ સુરૂપશ્ચ તેજસ્તેજસ્કરો નિધિઃ । ઉષ્ણીષી ચ સુવક્ત્રશ્ચ ઉદગ્રો વિનતસ્તથા ॥ ૧૪॥

Sruvahastah surupashcha tejastejaskaro nidhih Ushnishi cha suvaktrashcha udagro vinatastatha

દીર્ઘશ્ચ હરિકેશશ્ચ સુતીર્થઃ કૃષ્ણ એવ ચ । શૃગાલરૂપઃ સિદ્ધાર્થો મુણ્ડઃ સર્વશુભઙ્કરઃ ॥ ૧૫॥

Dirghashcha harikeshashcha sutirthah krishna eva cha Shrigalarupah siddhartho mundah sarvashubhankarah

અજશ્ચ બહુરૂપશ્ચ ગન્ધધારી કપર્દ્યપિ । ઊર્ધ્વરેતા ઊર્ધ્વલિઙ્ગ ઊર્ધ્વશાયી નભઃસ્થલઃ ॥ ૧૬॥

Ajashcha bahurupashcha gandhadhari kapardyapi Urdhvareta urdhvalinga urdhvashayi nabhahsthalah

ત્રિજટી ચીરવાસાશ્ચ રુદ્રઃ સેનાપતિર્વિભુઃ । અહશ્ચરો નક્તઞ્ચરસ્તિગ્મમન્યુઃ સુવર્ચસઃ ॥ ૧૭॥

Trijati chiravasashcha rudrah senapatirvibhuh Ahashcharo naktancharastigmamanyuh suvarchasah

ગજહા દૈત્યહા કાલો લોકધાતા ગુણાકરઃ । સિંહશાર્દૂલરૂપશ્ચ આર્દ્રચર્મામ્બરાવૃતઃ ॥ ૧૮॥

Gajaha daityaha kalo lokadhata gunakarah Simhashardularupashcha ardracharmambaravritah

કાલયોગી મહાનાદઃ સર્વકામશ્ચતુષ્પથઃ । નિશાચરઃ પ્રેતચારી ભૂતચારી મહેશ્વરઃ ॥ ૧૯॥

Kalayogi mahanadah sarvakamashchatushpathah Nishacharah pretachari bhutachari maheshvarah

બહુભૂતો બહુધરઃ સ્વર્ભાનુરમિતો ગતિઃ । નૃત્યપ્રિયો નિત્યનર્તો નર્તકઃ સર્વલાલસઃ ॥ ૨૦॥

Bahubhuto bahudharah svarbhanuramito gatih Nrityapriyo nityanarto nartakah sarvalalasah

ઘોરો મહાતપાઃ પાશો નિત્યો ગિરિરુહો નભઃ । સહસ્રહસ્તો વિજયો વ્યવસાયો હ્યતન્દ્રિતઃ ॥ ૨૧॥

Ghoro mahatapah pasho nityo giriruho nabhah Sahasrahasto vijayo vyavasayo hyatandritah

અધર્ષણો ધર્ષણાત્મા યજ્ઞહા કામનાશકઃ । દક્ષયાગાપહારી ચ સુસહો મધ્યમસ્તથા ॥ ૨૨॥

Adharshano dharshanatma yajnaha kamanashakah Dakshayagapahari cha susaho madhyamastatha

તેજોપહારી બલહા મુદિતોઽર્થોઽજિતોઽવરઃ । ગમ્ભીરઘોષા ગમ્ભીરો ગમ્ભીરબલવાહનઃ ॥ ૨૩॥

Tejopahari balaha muditorthojitovarah Gambhiraghosha gambhiro gambhirabalavahanah

ન્યગ્રોધરૂપો ન્યગ્રોધો વૃક્ષપર્ણસ્થિતિર્વિભુઃ । સુતીક્ષ્ણદશનશ્ચૈવ મહાકાયો મહાનનઃ ॥ ૨૪॥

Nyagrodharupo nyagrodho vrikshaparnasthitirvibhuh Sutikshnadashanashchaiva mahakayo mahananah

વિષ્વક્સેનો હરિર્યજ્ઞઃ સંયુગાપીડવાહનઃ । તીક્ષ્ણતાપશ્ચ હર્યશ્વઃ સહાયઃ કર્મકાલવિત્ ॥ ૨૫॥

Vishvakseno hariryajnah samyugapidavahanah Tikshnatapashcha haryashvah sahayah karmakalavit

વિષ્ણુપ્રસાદિતો યજ્ઞઃ સમુદ્રો વડવામુખઃ । હુતાશનસહાયશ્ચ પ્રશાન્તાત્મા હુતાશનઃ ॥ ૨૬॥

Vishnuprasadito yajnah samudro vadavamukhah Hutashanasahayashcha prashantatma hutashanah

ઉગ્રતેજા મહાતેજા જન્યો વિજયકાલવિત્ । જ્યોતિષામયનં સિદ્ધિઃ સર્વવિગ્રહ એવ ચ ॥ ૨૭॥

Ugrateja mahateja janyo vijayakalavit Jyotishamayanam siddhih sarvavigraha eva cha

શિખી મુણ્ડી જટી જ્વાલી મૂર્તિજો મૂર્ધગો બલી । વેણવી પણવી તાલી ખલી કાલકટઙ્કટઃ ॥ ૨૮॥

Shikhi mundi jati jvali murtijo murdhago bali Venavi panavi tali khali kalakatankatah

નક્ષત્રવિગ્રહમતિર્ગુણબુદ્ધિર્લયો ગમઃ । પ્રજાપતિર્વિશ્વબાહુર્વિભાગઃ સર્વગોમુખઃ ॥ ૨૯॥

Nakshatravigrahamatirgunabuddhirlayo gamah Prajapatirvishvabahurvibhagah sarvagomukhah

વિમોચનઃ સુસરણો હિરણ્યકવચોદ્ભવઃ । મેઢ્રજો બલચારી ચ મહીચારી સ્રુતસ્તથા ॥ ૩૦॥

Vimochanah susarano hiranyakavachodbhavah Medhrajo balachari cha mahichari srutastatha

સર્વતૂર્યનિનાદી ચ સર્વાતોદ્યપરિગ્રહઃ । વ્યાલરૂપો ગુહાવાસી ગુહો માલી તરઙ્ગવિત્ ॥ ૩૧॥

Sarvaturyaninadi cha sarvatodyaparigrahah Vyalarupo guhavasi guho mali tarangavit

ત્રિદશસ્ત્રિકાલધૃક્કર્મસર્વબન્ધવિમોચનઃ । બન્ધનસ્ત્વસુરેન્દ્રાણાં યુધિ શત્રુવિનાશનઃ ॥ ૩૨॥

Tridashastrikaladhrikkarmasarvabandhavimochanah Bandhanastvasurendranam yudhi shatruvinashanah

સાઙ્ખ્યપ્રસાદો દુર્વાસાઃ સર્વસાધુનિષેવિતઃ । પ્રસ્કન્દનો વિભાગજ્ઞો અતુલ્યો યજ્ઞભાગવિત્ ॥ ૩૩॥

Sankhyaprasado durvasah sarvasadhunishevitah Praskandano vibhagajno atulyo yajnabhagavit

સર્વવાસઃ સર્વચારી દુર્વાસા વાસવોઽમરઃ । હૈમો હેમકરો યજ્ઞઃ સર્વધારી ધરોત્તમઃ ॥ ૩૪॥

Sarvavasah sarvachari durvasa vasavomarah Haimo hemakaro yajnah sarvadhari dharottamah

લોહિતાક્ષો મહાક્ષશ્ચ વિજયાક્ષો વિશારદઃ । સઙ્ગ્રહો નિગ્રહઃ કર્તા સર્પચીરનિવાસનઃ ॥ ૩૫॥

Lohitaksho mahakshashcha vijayaksho visharadah Sangraho nigrahah karta sarpachiranivasanah

મુખ્યોઽમુખ્યશ્ચ દેહશ્ચ કાહલિઃ સર્વકામદઃ । સર્વકાસપ્રસાદશ્ચ સુબલો બલરૂપધૃત્ ॥ ૩૬॥

Mukhyomukhyashcha dehashcha kahalih sarvakamadah Sarvakasaprasadashcha subalo balarupadhrit

સર્વકામવરશ્ચૈવ સર્વદઃ સર્વતોમુખઃ । આકાશનિર્વિરૂપશ્ચ નિપાતી હ્યવશઃ ખગઃ ॥ ૩૭॥

Sarvakamavarashchaiva sarvadah sarvatomukhah Akashanirvirupashcha nipati hyavashah khagah

રૌદ્રરૂપોંઽશુરાદિત્યો બહુરશ્મિઃ સુવર્ચસી । વસુવેગો મહાવેગો મનોવેગો નિશાચરઃ ॥ ૩૮॥

Raudrarupomshuradityo bahurashmih suvarchasi Vasuvego mahavego manovego nishacharah

સર્વવાસી શ્રિયાવાસી ઉપદેશકરોઽકરઃ । મુનિરાત્મનિરાલોકઃ સમ્ભગ્નશ્ચ સહસ્રદઃ ॥ ૩૯॥

Sarvavasi shriyavasi upadeshakarokarah Muniratmaniralokah sambhagnashcha sahasradah

પક્ષી ચ પક્ષરૂપશ્ચ અતિદીપ્તો વિશામ્પતિઃ । ઉન્માદો મદનઃ કામો હ્યશ્વત્થોઽર્થકરો યશઃ ॥ ૪૦॥

Pakshi cha paksharupashcha atidipto vishampatih Unmado madanah kamo hyashvatthorthakaro yashah

વામદેવશ્ચ વામશ્ચ પ્રાગ્દક્ષિણશ્ચ વામનઃ । સિદ્ધયોગી મહર્ષિશ્ચ સિદ્ધાર્થઃ સિદ્ધસાધકઃ ॥ ૪૧॥

Vamadevashcha vamashcha pragdakshinashcha vamanah Siddhayogi maharshishcha siddharthah siddhasadhakah

ભિક્ષુશ્ચ ભિક્ષુરૂપશ્ચ વિપણો મૃદુરવ્યયઃ । મહાસેનો વિશાખશ્ચ ષષ્ટિભાગો ગવામ્પતિઃ ॥ ૪૨॥

Bhikshushcha bhikshurupashcha vipano mriduravyayah Mahaseno vishakhashcha shashtibhago gavampatih

વજ્રહસ્તશ્ચ વિષ્કમ્ભી ચમૂસ્તમ્ભન એવ ચ । વૃત્તાવૃત્તકરસ્તાલો મધુર્મધુકલોચનઃ ॥ ૪૩॥

Vajrahastashcha vishkambhi chamustambhana eva cha Vrittavrittakarastalo madhurmadhukalochanah

વાચસ્પત્યો વાજસનો નિત્યમાશ્રમપૂજિતઃ । બ્રહ્મચારી લોકચારી સર્વચારી વિચારવિત્ ॥ ૪૪॥

Vachaspatyo vajasano nityamashramapujitah Brahmachari lokachari sarvachari vicharavit

ઈશાન ઈશ્વરઃ કાલો નિશાચારી પિનાકવાન્ । નિમિત્તસ્થો નિમિત્તં ચ નન્દિર્નન્દિકરો હરિઃ ॥ ૪૫॥

Ishana ishvarah kalo nishachari pinakavan Nimittastho nimittam cha nandirnandikaro harih

નન્દીશ્વરશ્ચ નન્દી ચ નન્દનો નન્દિવર્ધનઃ । ભગહારી નિહન્તા ચ કાલો બ્રહ્મા પિતામહઃ ॥ ૪૬॥

Nandishvarashcha nandi cha nandano nandivardhanah Bhagahari nihanta cha kalo brahma pitamahah

ચતુર્મુખો મહાલિઙ્ગશ્ચારુલિઙ્ગસ્તથૈવ ચ । લિઙ્ગાધ્યક્ષઃ સુરાધ્યક્ષો યોગાધ્યક્ષો યુગાવહઃ ॥ ૪૭॥

Chaturmukho mahalingashcharulingastathaiva cha Lingadhyakshah suradhyaksho yogadhyaksho yugavahah

બીજાધ્યક્ષો બીજકર્તા અવ્યાત્માઽનુગતો બલઃ । ઇતિહાસઃ સકલ્પશ્ચ ગૌતમોઽથ નિશાકરઃ ॥ ૪૮॥

Bijadhyaksho bijakarta avyatmanugato balah Itihasah sakalpashcha gautamotha nishakarah

દમ્ભો હ્યદમ્ભો વૈદમ્ભો વશ્યો વશકરઃ કલિઃ । લોકકર્તા પશુપતિર્મહાકર્તા હ્યનૌષધઃ ॥ ૪૯॥

Dambho hyadambho vaidambho vashyo vashakarah kalih Lokakarta pashupatirmahakarta hyanaushadhah

અક્ષરં પરમં બ્રહ્મ બલવચ્છક્ર એવ ચ । નીતિર્હ્યનીતિઃ શુદ્ધાત્મા શુદ્ધો માન્યો ગતાગતઃ ॥ ૫૦॥

Aksharam paramam brahma balavachchhakra eva cha Nitirhyanitih shuddhatma shuddho manyo gatagatah

બહુપ્રસાદઃ સુસ્વપ્નો દર્પણોઽથ ત્વમિત્રજિત્ । વેદકારો મન્ત્રકારો વિદ્વાન્સમરમર્દનઃ ॥ ૫૧॥

Bahuprasadah susvapno darpanotha tvamitrajit Vedakaro mantrakaro vidvansamaramardanah

મહામેઘનિવાસી ચ મહાઘોરો વશીકરઃ । અગ્નિર્જ્વાલો મહાજ્વાલો અતિધૂમ્રો હુતો હવિઃ ॥ ૫૨॥

Mahameghanivasi cha mahaghoro vashikarah Agnirjvalo mahajvalo atidhumro huto havih

વૃષણઃ શઙ્કરો નિત્યં વર્ચસ્વી ધૂમકેતનઃ । નીલસ્તથાઙ્ગલુબ્ધશ્ચ શોભનો નિરવગ્રહઃ ॥ ૫૩॥

Vrishanah shankaro nityam varchasvi dhumaketanah Nilastathangalubdhashcha shobhano niravagrahah

સ્વસ્તિદઃ સ્વસ્તિભાવશ્ચ ભાગી ભાગકરો લઘુઃ । ઉત્સઙ્ગશ્ચ મહાઙ્ગશ્ચ મહાગર્ભપરાયણઃ ॥ ૫૪॥

Svastidah svastibhavashcha bhagi bhagakaro laghuh Utsangashcha mahangashcha mahagarbhaparayanah

કૃષ્ણવર્ણઃ સુવર્ણશ્ચ ઇન્દ્રિયં સર્વદેહિનામ્ । મહાપાદો મહાહસ્તો મહાકાયો મહાયશાઃ ॥ ૫૫॥

Krishnavarnah suvarnashcha indriyam sarvadehinam Mahapado mahahasto mahakayo mahayashah

મહામૂર્ધા મહામાત્રો મહાનેત્રો નિશાલયઃ । મહાન્તકો મહાકર્ણો મહોષ્ઠશ્ચ મહાહનુઃ ॥ ૫૬॥

Mahamurdha mahamatro mahanetro nishalayah Mahantako mahakarno mahoshthashcha mahahanuh

મહાનાસો મહાકમ્બુર્મહાગ્રીવઃ શ્મશાનભાક્ । મહાવક્ષા મહોરસ્કો હ્યન્તરાત્મા મૃગાલયઃ ॥ ૫૭॥

Mahanaso mahakamburmahagrivah shmashanabhak Mahavaksha mahorasko hyantaratma mrigalayah

લમ્બનો લમ્બિતોષ્ઠશ્ચ મહામાયઃ પયોનિધિઃ । મહાદન્તો મહાદંષ્ટ્રો મહાજિહ્વો મહામુખઃ ॥ ૫૮॥

Lambano lambitoshthashcha mahamayah payonidhih Mahadanto mahadamshtro mahajihvo mahamukhah

મહાનખો મહારોમા મહાકેશો મહાજટઃ । પ્રસન્નશ્ચ પ્રસાદશ્ચ પ્રત્યયો ગિરિસાધનઃ ॥ ૫૯॥

Mahanakho maharoma mahakesho mahajatah Prasannashcha prasadashcha pratyayo girisadhanah

સ્નેહનોઽસ્નેહનશ્ચૈવ અજિતશ્ચ મહામુનિઃ । વૃક્ષાકારો વૃક્ષકેતુરનલો વાયુવાહનઃ ॥ ૬૦॥

Snehanosnehanashchaiva ajitashcha mahamunih Vrikshakaro vrikshaketuranalo vayuvahanah

ગણ્ડલી મેરુધામા ચ દેવાધિપતિરેવ ચ । અથર્વશીર્ષઃ સામાસ્ય ઋક્સહસ્રામિતેક્ષણઃ ॥ ૬૧॥

Gandali merudhama cha devadhipatireva cha Atharvashirshah samasya riksahasramitekshanah

યજુઃપાદભુજો ગુહ્યઃ પ્રકાશો જઙ્ગમસ્તથા । અમોઘાર્થઃ પ્રસાદશ્ચ અભિગમ્યઃ સુદર્શનઃ ॥ ૬૨॥

Yajuhpadabhujo guhyah prakasho jangamastatha Amogharthah prasadashcha abhigamyah sudarshanah

ઉપકારઃ પ્રિયઃ સર્વઃ કનકઃ કાઞ્ચનચ્છવિઃ । નાભિર્નન્દિકરો ભાવઃ પુષ્કરસ્થપતિઃ સ્થિરઃ ॥ ૬૩॥

Upakarah priyah sarvah kanakah kanchanachchhavih Nabhirnandikaro bhavah pushkarasthapatih sthirah

દ્વાદશસ્ત્રાસનશ્ચાદ્યો યજ્ઞો યજ્ઞસમાહિતઃ । નક્તં કલિશ્ચ કાલશ્ચ મકરઃ કાલપૂજિતઃ ॥ ૬૪॥

Dvadashastrasanashchadyo yajno yajnasamahitah Naktam kalishcha kalashcha makarah kalapujitah

સગણો ગણકારશ્ચ ભૂતવાહનસારથિઃ । ભસ્મશયો ભસ્મગોપ્તા ભસ્મભૂતસ્તરુર્ગણઃ ॥ ૬૫॥

Sagano ganakarashcha bhutavahanasarathih Bhasmashayo bhasmagopta bhasmabhutastarurganah

લોકપાલસ્તથા લોકો મહાત્મા સર્વપૂજિતઃ । શુક્લસ્ત્રિશુક્લઃ સમ્પન્નઃ શુચિર્ભૂતનિષેવિતઃ ॥ ૬૬॥

Lokapalastatha loko mahatma sarvapujitah Shuklastrishuklah sampannah shuchirbhutanishevitah

આશ્રમસ્થઃ ક્રિયાવસ્થો વિશ્વકર્મમતિર્વરઃ । વિશાલશાખસ્તામ્રોષ્ઠો હ્યમ્બુજાલઃ સુનિશ્ચલઃ ॥ ૬૭॥

Ashramasthah kriyavastho vishvakarmamatirvarah Vishalashakhastamroshtho hyambujalah sunishchalah

કપિલઃ કપિશઃ શુક્લ આયુશ્ચૈવિ પરોઽપરઃ । ગન્ધર્વો હ્યદિતિસ્તાર્ક્ષ્યઃ સુવિજ્ઞેયઃ સુશારદઃ ॥ ૬૮॥

Kapilah kapishah shukla ayushchaivi paroparah Gandharvo hyaditistarkshyah suvijneyah susharadah

પરશ્વધાયુધો દેવ અનુકારી સુબાન્ધવઃ । તુમ્બવીણો મહાક્રોધ ઊર્ધ્વરેતા જલેશયઃ ॥ ૬૯॥

Parashvadhayudho deva anukari subandhavah Tumbavino mahakrodha urdhvareta jaleshayah

ઉગ્રો વંશકરો વંશો વંશનાદો હ્યનિન્દિતઃ । સર્વાઙ્ગરૂપો માયાવી સુહૃદો હ્યનિલોઽનલઃ ॥ ૭૦॥

Ugro vamshakaro vamsho vamshanado hyaninditah Sarvangarupo mayavi suhrido hyanilonalah

બન્ધનો બન્ધકર્તા ચ સુબન્ધનવિમોચનઃ । સ યજ્ઞારિઃ સ કામારિર્મહાદંષ્ટ્રો મહાયુધઃ ॥ ૭૧॥

Bandhano bandhakarta cha subandhanavimochanah Sa yajnarih sa kamarirmahadamshtro mahayudhah

બહુધાનિન્દિતઃ શર્વઃ શઙ્કરઃ શઙ્કરોઽધનઃ । અમરેશો મહાદેવો વિશ્વદેવઃ સુરારિહા ॥ ૭૨॥

Bahudhaninditah sharvah shankarah shankarodhanah Amaresho mahadevo vishvadevah surariha

અહિર્બુધ્ન્યોઽનિલાભશ્ચ ચેકિતાનો હવિસ્તથા । અજૈકપાચ્ચ કાપાલી ત્રિશઙ્કુરજિતઃ શિવઃ ॥ ૭૩॥

Ahirbudhnyonilabhashcha chekitano havistatha Ajaikapachcha kapali trishankurajitah shivah

ધન્વન્તરિર્ધૂમકેતુઃ સ્કન્દો વૈશ્રવણસ્તથા । ધાતા શક્રશ્ચ વિષ્ણુશ્ચ મિત્રસ્ત્વષ્ટા ધ્રુવો ધરઃ ॥ ૭૪॥

Dhanvantarirdhumaketuh skando vaishravanastatha Dhata shakrashcha vishnushcha mitrastvashta dhruvo dharah

પ્રભાવઃ સર્વગો વાયુરર્યમા સવિતા રવિઃ । ઉષઙ્ગુશ્ચ વિધાતા ચ માન્ધાતા ભૂતભાવનઃ ॥ ૭૫॥

Prabhavah sarvago vayuraryama savita ravih Ushangushcha vidhata cha mandhata bhutabhavanah

વિભુર્વર્ણવિભાવી ચ સર્વકામગુણાવહઃ । પદ્મનાભો મહાગર્ભશ્ચન્દ્રવક્ત્રોઽનિલોઽનલઃ ॥ ૭૬॥

Vibhurvarnavibhavi cha sarvakamagunavahah Padmanabho mahagarbhashchandravaktronilonalah

બલવાંશ્ચોપશાન્તશ્ચ પુરાણઃ પુણ્યચઞ્ચુરી । કુરુકર્તા કુરુવાસી કુરુભૂતો ગુણૌષધઃ ॥ ૭૭॥

Balavamshchopashantashcha puranah punyachanchuri Kurukarta kuruvasi kurubhuto gunaushadhah

સર્વાશયો દર્ભચારી સર્વેષાં પ્રાણિનાં પતિઃ । દેવદેવઃ સુખાસક્તઃ સદસત્સર્વરત્નવિત્ ॥ ૭૮॥

Sarvashayo darbhachari sarvesham praninam patih Devadevah sukhasaktah sadasatsarvaratnavit

કૈલાસગિરિવાસી ચ હિમવદ્ગિરિસંશ્રયઃ । કૂલહારી કૂલકર્તા બહુવિદ્યો બહુપ્રદઃ ॥ ૭૯॥

Kailasagirivasi cha himavadgirisamshrayah Kulahari kulakarta bahuvidyo bahupradah

વણિજો વર્ધકી વૃક્ષો બકુલશ્ચન્દનશ્છદઃ । સારગ્રીવો મહાજત્રુરલોલશ્ચ મહૌષધઃ ॥ ૮૦॥

Vanijo vardhaki vriksho bakulashchandanashchhadah Saragrivo mahajatruralolashcha mahaushadhah

સિદ્ધાર્થકારી સિદ્ધાર્થશ્છન્દોવ્યાકરણોત્તરઃ । સિંહનાદઃ સિંહદંષ્ટ્રઃ સિંહગઃ સિંહવાહનઃ ॥ ૮૧॥

Siddharthakari siddharthashchhandovyakaranottarah Simhanadah simhadamshtrah simhagah simhavahanah

પ્રભાવાત્મા જગત્કાલસ્થાલો લોકહિતસ્તરુઃ । સારઙ્ગો નવચક્રાઙ્ગઃ કેતુમાલી સભાવનઃ ॥ ૮૨॥

Prabhavatma jagatkalasthalo lokahitastaruh Sarango navachakrangah ketumali sabhavanah

ભૂતાલયો ભૂતપતિરહોરાત્રમનિન્દિતઃ ॥ ૮૩॥

Bhutalayo bhutapatirahoratramaninditah

વાહિતા સર્વભૂતાનાં નિલયશ્ચ વિભુર્ભવઃ । અમોઘઃ સંયતો હ્યશ્વો ભોજનઃ પ્રાણધારણઃ ॥ ૮૪॥

Vahita sarvabhutanam nilayashcha vibhurbhavah Amoghah samyato hyashvo bhojanah pranadharanah

ધૃતિમાન્મતિમાન્દક્ષઃ સત્કૃતશ્ચ યુગાધિપઃ । ગોપાલિર્ગોપતિર્ગ્રામો ગોચર્મવસનો હરિઃ। હિરણ્યબાહુશ્ચ તથા ગુહાપાલઃ પ્રવેશિનામ્ । પ્રકૃષ્ટારિર્મહાહર્ષો જિતકામો જિતેન્દ્રિયઃ ॥ ૮૫॥

Dhritimanmatimandakshah satkritashcha yugadhipah Gopalirgopatirgramo gocharmavasano harih Hiranyabahushcha tatha guhapalah praveshinam Prakrishtarirmahaharsho jitakamo jitendriyah

ગાન્ધારશ્ચ સુવાસશ્ચ તપઃસક્તો રતિર્નરઃ । મહાગીતો મહાનૃત્યો હ્યપ્સરોગણસેવિતઃ ॥ ૮૬॥

Gandharashcha suvasashcha tapahsakto ratirnarah Mahagito mahanrityo hyapsaroganasevitah

મહાકેતુર્મહાધાતુર્નૈકસાનુચરશ્ચલઃ । આવેદનીય આદેશઃ સર્વગન્ધસુખાવહઃ ॥ ૮૭॥

Mahaketurmahadhaturnaikasanucharashchalah Avedaniya adeshah sarvagandhasukhavahah

તોરણસ્તારણો વાતઃ પરિધી પતિખેચરઃ । સંયોગો વર્ધનો વૃદ્ધો અતિવૃદ્ધો ગુણાધિકઃ ॥ ૮૮॥

Toranastarano vatah paridhi patikhecharah Samyogo vardhano vriddho ativriddho gunadhikah

નિત્ય આત્મસહાયશ્ચ દેવાસુરપતિઃ પતિઃ । યુક્તશ્ચ યુક્તબાહુશ્ચ દેવો દિવિ સુપર્વણઃ ॥ ૮૯॥

Nitya atmasahayashcha devasurapatih patih Yuktashcha yuktabahushcha devo divi suparvanah

આષાઢશ્ચ સુષાણ્ઢશ્ચ ધ્રુવોઽથ હરિણો હરઃ । વપુરાવર્તમાનેભ્યો વસુશ્રેષ્ઠો મહાપથઃ ॥ ૯૦॥

Ashadhashcha sushandhashcha dhruvotha harino harah Vapuravartamanebhyo vasushreshtho mahapathah

શિરોહારી વિમર્શશ્ચ સર્વલક્ષણલક્ષિતઃ । અક્ષશ્ચ રથયોગી ચ સર્વયોગી મહાબલઃ ॥ ૯૧॥

Shirohari vimarshashcha sarvalakshanalakshitah Akshashcha rathayogi cha sarvayogi mahabalah

સમામ્નાયોઽસમામ્નાયસ્તીર્થદેવો મહારથઃ । નિર્જીવો જીવનો મન્ત્રઃ શુભાક્ષો બહુકર્કશઃ ॥ ૯૨॥

Samamnayosamamnayastirthadevo maharathah Nirjivo jivano mantrah shubhaksho bahukarkashah

રત્નપ્રભૂતો રત્નાઙ્ગો મહાર્ણવનિપાનવિત્ । મૂલં વિશાલો હ્યમૃતો વ્યક્તાવ્યક્તસ્તપોનિધિઃ ॥ ૯૩॥

Ratnaprabhuto ratnango maharnavanipanavit Mulam vishalo hyamrito vyaktavyaktastaponidhih

આરોહણોઽધિરોહશ્ચ શીલધારી મહાયશાઃ । સેનાકલ્પો મહાકલ્પો યોગો યુગકરો હરિઃ ॥ ૯૪॥

Arohanodhirohashcha shiladhari mahayashah Senakalpo mahakalpo yogo yugakaro harih

યુગરૂપો મહારૂપો મહાનાગહનો વધઃ । ન્યાયનિર્વપણઃ પાદઃ પણ્ડિતો હ્યચલોપમઃ ॥ ૯૫॥

Yugarupo maharupo mahanagahano vadhah Nyayanirvapanah padah pandito hyachalopamah

બહુમાલો મહામાલઃ શશી હરસુલોચનઃ । વિસ્તારો લવણઃ કૂપસ્ત્રિયુગઃ સફલોદયઃ ॥ ૯૬॥

Bahumalo mahamalah shashi harasulochanah Vistaro lavanah kupastriyugah saphalodayah

ત્રિલોચનો વિષણ્ણાઙ્ગો મણિવિદ્ધો જટાધરઃ । બિન્દુર્વિસર્ગઃ સુમુખઃ શરઃ સર્વાયુધઃ સહઃ ॥ ૯૭॥

Trilochano vishannango manividdho jatadharah Bindurvisargah sumukhah sharah sarvayudhah sahah

નિવેદનઃ સુખાજાતઃ સુગન્ધારો મહાધનુઃ । ગન્ધપાલી ચ ભગવાનુત્થાનઃ સર્વકર્મણામ્ ॥ ૯૮॥

Nivedanah sukhajatah sugandharo mahadhanuh Gandhapali cha bhagavanutthanah sarvakarmanam

મન્થાનો બહુલો વાયુઃ સકલઃ સર્વલોચનઃ । તલસ્તાલઃ કરસ્થાલી ઊર્ધ્વસંહનનો મહાન્ ॥ ૯૯॥

Manthano bahulo vayuh sakalah sarvalochanah Talastalah karasthali urdhvasamhanano mahan

છત્રં સુચ્છત્રો વિખ્યાતો લોકઃ સર્વાશ્રયઃ ક્રમઃ । મુણ્ડો વિરૂપો વિકૃતો દણ્ડી કુણ્ડી વિકુર્વણઃ। હર્યક્ષઃ કકુભો વજ્રો શતજિહ્વઃ સહસ્રપાત્ । સહસ્રમૂર્ધા દેવેન્દ્રઃ સર્વદેવમયો ગુરુઃ ॥ ૧૦૦॥

Chhatram suchchhatro vikhyato lokah sarvashrayah kramah Mundo virupo vikrito dandi kundi vikurvanah Haryakshah kakubho vajro shatajihvah sahasrapat Sahasramurdha devendrah sarvadevamayo guruh

સહસ્રબાહુઃ સર્વાઙ્ગઃ શરણ્યઃ સર્વલોકકૃત્ । પવિત્રં ત્રિકકુન્મન્ત્રઃ કનિષ્ઠઃ કૃષ્ણપિઙ્ગલઃ। બ્રહ્મદણ્ડવિનિર્માતા શતઘ્નીપાશશક્તિમાન્ । પદ્મગર્ભો મહાગર્ભો બ્રહ્મગર્ભો જલોદ્ભવઃ ॥ ૧૦૧॥

Sahasrabahuh sarvangah sharanyah sarvalokakrit Pavitram trikakunmantrah kanishthah krishnapingalah Brahmadandavinirmata shataghnipashashaktiman Padmagarbho mahagarbho brahmagarbho jalodbhavah

ગભસ્તિર્બ્રહ્મકૃદ્બ્રહ્મી બ્રહ્મવિદ્બ્રાહ્મણો ગતિઃ । અનન્તરૂપો નૈકાત્મા તિગ્મતેજાઃ સ્વયમ્ભુવઃ ॥ ૧૦૨॥

Gabhastirbrahmakridbrahmi brahmavidbrahmano gatih Anantarupo naikatma tigmatejah svayambhuvah

ઊર્ધ્વગાત્મા પશુપતિર્વાતરંહા મનોજવઃ । ચન્દની પદ્મનાલાગ્રઃ સુરભ્યુત્તરણો નરઃ ॥ ૧૦૩॥

Urdhvagatma pashupatirvataramha manojavah Chandani padmanalagrah surabhyuttarano narah

કર્ણિકારમહાસ્રગ્વી નીલમૌલિઃ પિનાકધૃત્ । ઉમાપતિરુમાકાન્તો જાહ્નવીધૃગુમાધવઃ ॥ ૧૦૪॥

Karnikaramahasragvi nilamaulih pinakadhrit Umapatirumakanto jahnavidhrigumadhavah

વરો વરાહો વરદો વરેણ્યઃ સુમહાસ્વનઃ । મહાપ્રસાદો દમનઃ શત્રુહા શ્વેતપિઙ્ગલઃ ॥ ૧૦૫॥

Varo varaho varado varenyah sumahasvanah Mahaprasado damanah shatruha shvetapingalah

પીતાત્મા પરમાત્મા ચ પ્રયતાત્મા પ્રધાનધૃત્ । સર્વપાર્શ્વમુખસ્ત્ર્યક્ષો ધર્મસાધારણો વરઃ ॥ ૧૦૬॥

Pitatma paramatma cha prayatatma pradhanadhrit Sarvaparshvamukhastryaksho dharmasadharano varah

ચરાચરાત્મા સૂક્ષ્માત્મા અમૃતો ગોવૃષેશ્વરઃ । સાધ્યર્ષિર્વસુરાદિત્યો વિવસ્વાન્સવિતાઽમૃતઃ। વ્યાસઃ સર્ગઃ સુસઙ્ક્ષેપો વિસ્તરઃ પર્યયો નરઃ । ઋતુ સંવત્સરો માસઃ પક્ષઃ સઙ્ખ્યાસમાપનઃ ॥ ૧૦૭॥

Characharatma sukshmatma amrito govrisheshvarah Sadhyarshirvasuradityo vivasvansavitamritah Vyasah sargah susankshepo vistarah paryayo narah Ritu samvatsaro masah pakshah sankhyasamapanah

કલા કાષ્ઠા લવા માત્રા મુહૂર્તાહઃક્ષપાઃ ક્ષણાઃ । વિશ્વક્ષેત્રં પ્રજાબીજં લિઙ્ગમાદ્યસ્તુ નિર્ગમઃ ॥ ૧૦૮॥

Kala kashtha lava matra muhurtahahkshapah kshanah Vishvakshetram prajabijam lingamadyastu nirgamah

સદસદ્વ્યક્તમવ્યક્તં પિતા માતા પિતામહઃ । સ્વર્ગદ્વારં પ્રજાદ્વારં મોક્ષદ્વારં ત્રિવિષ્ટપમ્ ॥ ૧૦૯॥

Sadasadvyaktamavyaktam pita mata pitamahah Svargadvaram prajadvaram mokshadvaram trivishtapam

નિર્વાણં હ્લાદનશ્ચૈવ બ્રહ્મલોકઃ પરા ગતિઃ । દેવાસુરવિનિર્માતા દેવાસુરપરાયણઃ ॥ ૧૧૦॥

Nirvanam hladanashchaiva brahmalokah para gatih Devasuravinirmata devasuraparayanah

દેવાસુરગુરુર્દેવો દેવાસુરનમસ્કૃતઃ । દેવાસુરમહામાત્રો દેવાસુરગણાશ્રયઃ ॥ ૧૧૧॥

Devasuragururdevo devasuranamaskritah Devasuramahamatro devasuraganashrayah

દેવાસુરગણાધ્યક્ષો દેવાસુરગણાગ્રણીઃ । દેવાતિદેવો દેવર્ષિર્દેવાસુરવરપ્રદઃ ॥ ૧૧૨॥

Devasuraganadhyaksho devasuraganagranih Devatidevo devarshirdevasuravarapradah

દેવાસુરેશ્વરો વિશ્વો દેવાસુરમહેશ્વરઃ । સર્વદેવમયોઽચિન્ત્યો દેવતાત્માઽઽત્મસમ્ભવઃ ॥ ૧૧૩॥

Devasureshvaro vishvo devasuramaheshvarah Sarvadevamayochintyo devatatmatmasambhavah

ઉદ્ભિત્ત્રિવિક્રમો વૈદ્યો વિરજો નીરજોઽમરઃ ॥ ઈડ્યો હસ્તીશ્વરો વ્યાઘ્રો દેવસિંહો નરર્ષભઃ ॥ ૧૧૪॥

Udbhittrivikramo vaidyo virajo nirajomarah Idyo hastishvaro vyaghro devasimho nararshabhah

વિબુધોઽગ્રવરઃ સૂક્ષ્મઃ સર્વદેવસ્તપોમયઃ । સુયુક્તઃ શોભનો વજ્રી પ્રાસાનાં પ્રભવોઽવ્યયઃ ॥ ૧૧૫॥

Vibudhogravarah sukshmah sarvadevastapomayah Suyuktah shobhano vajri prasanam prabhavovyayah

ગુહઃ કાન્તો નિજઃ સર્ગઃ પવિત્રં સર્વપાવનઃ । શૃઙ્ગી શૃઙ્ગપ્રિયો બભ્રૂ રાજરાજો નિરામયઃ ॥ ૧૧૬॥

Guhah kanto nijah sargah pavitram sarvapavanah Shringi shringapriyo babhru rajarajo niramayah

અભિરામઃ સુરગણો વિરામઃ સર્વસાધનઃ । લલાટાક્ષો વિશ્વદેવો હરિણો બ્રહ્મવર્ચસઃ ॥ ૧૧૭॥

Abhiramah suragano viramah sarvasadhanah Lalataksho vishvadevo harino brahmavarchasah

સ્થાવરાણાં પતિશ્ચૈવ નિયમેન્દ્રિયવર્ધનઃ । સિદ્ધાર્થઃ સિદ્ધભૂતાર્થોઽચિન્ત્યઃ સત્યવ્રતઃ શુચિઃ ॥ ૧૧૮॥

Sthavaranam patishchaiva niyamendriyavardhanah Siddharthah siddhabhutarthochintyah satyavratah shuchih

વ્રતાધિપઃ પરં બ્રહ્મ ભક્તાનાં પરમા ગતિઃ । વિમુક્તો મુક્તતેજાશ્ચ શ્રીમાન્શ્રીવર્ધનો જગત્ ॥ ૧૧૯॥

Vratadhipah param brahma bhaktanam parama gatih Vimukto muktatejashcha shrimanshrivardhano jagat

॥ ફલશ્રુતિઃ ॥

Phalashrutih

શિવમેભિઃ સ્તુવન્દેવં નામભિઃ પુષ્ટિવર્ધનૈઃ । નિત્યયુક્તઃ શુચિર્ભક્તઃ પ્રાપ્નોત્યાત્માનમાત્મના ॥ એતદ્ધિ પરમં બ્રહ્મ પરં બ્રહ્માધિગચ્છતિ ॥

Shivamebhih stuvandevam namabhih pushtivardhanaih Nityayuktah shuchirbhaktah prapnotyatmanamatmana Etaddhi paramam brahma param brahmadhigachchhati

ઇદં પુણ્યં પવિત્રં ચ સર્વદા પાપનાશનમ્ । યોગદં મોક્ષદં ચૈવ સ્વર્ગદં તોષદં તથા ॥ એવમેતત્પઠન્તે ય એકભક્ત્યા તુ શઙ્કરમ્ । યા ગતિઃ સાઙ્ખ્યયોગાનાં વ્રજન્ત્યેતાં ગતિં તદા ॥

Idam punyam pavitram cha sarvada papanashanam Yogadam mokshadam chaiva svargadam toshadam tatha Evametatpathante ya ekabhaktya tu shankaram Ya gatih sankhyayoganam vrajantyetam gatim tada

સ્તવમેતં પ્રયત્નેન સદા રુદ્રસ્ય સન્નિધૌ । અબ્દમેકં ચરેદ્ભક્તઃ પ્રાપ્નુયાદીપ્સિતં ફલમ્ ॥ એતદ્રહસ્યં પરમં બ્રહ્મણો હૃદિ સંસ્થિતમ્ ।

Stavametam prayatnena sada rudrasya sannidhau Abdamekam charedbhaktah prapnuyadipsitam phalam Etadrahasyam paramam brahmano hridi samsthitam

ઇતિ શ્રીમહાભારતે અનુશાસનપર્વણિ શ્રીશિવસહસ્રનામસ્તોત્રં સમ્પૂર્ણમ્ ॥ ૐ નમઃ શિવાય ॥

Iti shrimahabharate anushasanaparvani shrishivasahasranamastotram sampurnam Om namah shivaya