Nirvana Manjari — Complete Lyrics
निर्वाण मञ्जरी
Sanskrit text with English transliteration and translation
अहं नामरो नैव मर्त्यो न दैत्यो
न गन्धर्वयक्षः पिशाचप्रभेदः ।
पुमान्नैव न स्त्री तथा नैव षण्ढः
प्रकृष्टः प्रकाशस्वरूपः शिवोऽहम् ॥ १॥
अहं नैव बालो युवा नैव वृद्धो
न वर्णी न च ब्रह्मचारी गृहस्थः ।
वनस्थोऽपि नाहं न संन्यस्तधर्मा
जगज्जन्मनाशैकहेतुः शिवोऽहम् ॥ ३॥
अहं नैव मेयस्तिरोभूतमाया
तथैवेक्षितुं मां पृथङ्नास्त्युपायः ।
समाश्लिष्टकायत्रयोऽप्यद्वितीयः
सदातीन्द्रियः सर्वरूपः शिवोऽहम् ॥ ३॥
अहं नैव मन्ता न गन्ता न वक्ता
न कर्ता न भोक्ता न मुक्ताश्रमस्थः ।
यथाहं मनोवृत्तिभेदस्वरूप-
स्तथा सर्ववृत्तिप्रदीपः शिवोऽहम् ॥ ४॥
न मे लोकयात्राप्रवाहप्रवृत्ति-
र्न मे बन्धबुद्ध्या दुरीहानिवृत्तिः ।
प्रवृत्तिर्निवृत्त्यास्य चित्तस्य वृत्ति-
र्यतस्तन्वहं तत्स्वरूपः शिवोऽहम् ॥ ५॥
निदानं यदज्ञानकार्यस्य कार्यं
विना यस्य सत्त्वं स्वतो नैव भाति ।
यदाद्यन्तमध्यान्तरालान्तराल-
प्रकाशात्मकं स्यात्तदेवाहमस्मि ॥ ६॥
यतोऽहं न बुद्धिर्न मे कार्यसिद्धि-
र्यतो नाहमङ्गं न मे लिङ्गभङ्गम् ।
हृदाकाशवर्ती गताङ्गत्रयार्तिः
सदा सच्चिदानन्दमूर्तिः शिवोऽहम् ॥ ७॥
यदासीद्विलासाद्विकारं जगद्य-
द्विकराश्रयं नाद्वितीयत्वतः स्यात् ।
मनोबुद्धिचित्ताहमाकारवृत्ति-
प्रवृत्तिर्यतः स्यात्तदेवाहमस्मि ॥ ८॥
यदन्तर्बहिर्व्यापकं नित्यशुद्धं
यदेकं सदा सच्चिदानन्दकन्दम् ।
यतः स्थूलसूक्ष्मप्रपञ्चस्य भानं
यतस्तत्प्रसूतिस्तदेवाहमस्मि ॥ ९॥
यदर्केन्दुविद्युत्प्रभाजालमाला-
विलासास्पदं यत्स्वभेदादिशून्यम् ।
समस्तं जगद्यस्य पादात्मकं स्या-
द्यतः शक्तिभानं तदेवाहमस्मि ॥ १०॥
यतः कालमृत्युर्बिभेति प्रकामं
यतश्चित्तबुद्धीन्द्रियाणां विलासः ।
हरिब्रह्मरुद्रेन्द्रचन्द्रादिनाम-
प्रकाशो यतः स्यात्तदेवाहमस्मि ॥ ११॥
यदाकाशवत्सर्वगं शान्तरूपं
परं ज्योतिराकारशून्यं वरेण्यम् ।
यदाद्यन्तशून्यं परं शङ्कराख्यं
यदन्तर्विभाव्यं तदेवाहमस्मि ॥ १२॥
इति श्रीमत्परमहंसपरिव्राजकाचार्यस्य
श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यस्य
श्रीमच्छङ्करभगवतः कृतौ
निर्वाणमञ्जरी सम्पूर्णा ॥
ahaṃ nāmaro naiva martyo na daityo
na gandharvayakṣaḥ piśācaprabhedaḥ |
pumānnaiva na strī tathā naiva ṣaṇḍhaḥ
prakṛṣṭaḥ prakāśasvarūpaḥ śivo'ham || 1||
ahaṃ naiva bālo yuvā naiva vṛddho
na varṇī na ca brahmacārī gṛhasthaḥ |
vanastho'pi nāhaṃ na saṃnyastadharmā
jagajjanmanāśaikahetuḥ śivo'ham || 3||
ahaṃ naiva meyastirobhūtamāyā
tathaivekṣituṃ māṃ pṛthaṅnāstyupāyaḥ |
samāśliṣṭakāyatrayo'pyadvitīyaḥ
sadātīndriyaḥ sarvarūpaḥ śivo'ham || 3||
ahaṃ naiva mantā na gantā na vaktā
na kartā na bhoktā na muktāśramasthaḥ |
yathāhaṃ manovṛttibhedasvarūpa-
stathā sarvavṛttipradīpaḥ śivo'ham || 4||
na me lokayātrāpravāhapravṛtti-
rna me bandhabuddhyā durīhānivṛttiḥ |
pravṛttirnivṛttyāsya cittasya vṛtti-
ryatastanvahaṃ tatsvarūpaḥ śivo'ham || 5||
nidānaṃ yadajñānakāryasya kāryaṃ
vinā yasya sattvaṃ svato naiva bhāti |
yadādyantamadhyāntarālāntarāla-
prakāśātmakaṃ syāttadevāhamasmi || 6||
yato'haṃ na buddhirna me kāryasiddhi-
ryato nāhamaṅgaṃ na me liṅgabhaṅgam |
hṛdākāśavartī gatāṅgatrayārtiḥ
sadā saccidānandamūrtiḥ śivo'ham || 7||
yadāsīdvilāsādvikāraṃ jagadya-
dvikarāśrayaṃ nādvitīyatvataḥ syāt |
manobuddhicittāhamākāravṛtti-
pravṛttiryataḥ syāttadevāhamasmi || 8||
yadantarbahirvyāpakaṃ nityaśuddhaṃ
yadekaṃ sadā saccidānandakandam |
yataḥ sthūlasūkṣmaprapañcasya bhānaṃ
yatastatprasūtistadevāhamasmi || 9||
yadarkenduvidyutprabhājālamālā-
vilāsāspadaṃ yatsvabhedādiśūnyam |
samastaṃ jagadyasya pādātmakaṃ syā-
dyataḥ śaktibhānaṃ tadevāhamasmi || 10||
yataḥ kālamṛtyurbibheti prakāmaṃ
yataścittabuddhīndriyāṇāṃ vilāsaḥ |
haribrahmarudrendracandrādināma-
prakāśo yataḥ syāttadevāhamasmi || 11||
yadākāśavatsarvagaṃ śāntarūpaṃ
paraṃ jyotirākāraśūnyaṃ vareṇyam |
yadādyantaśūnyaṃ paraṃ śaṅkarākhyaṃ
yadantarvibhāvyaṃ tadevāhamasmi || 12||
iti śrīmatparamahaṃsaparivrājakācāryasya
śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyasya
śrīmacchaṅkarabhagavataḥ kṛtau
nirvāṇamañjarī sampūrṇā ||
A "bouquet of liberation" by Adi Shankaracharya — verse upon verse declaring the Self to be beyond god, mortal and demon, beyond name, form and the three states: the one boundless Shiva, awareness itself.
Want to understand every word?
Read Word-by-Word Meaning →