Mantra.Tips

गंगा स्तोत्र Meaning — Line by Line

गंगा स्तोत्र

Every verse and every word explained in English & Hindi

Meaning — Line by Line

Every verse of गंगा स्तोत्र with its Hindi meaning. Tap any word to hear it, or ▶ to recite the verse.

Jump to a verse ▾
  1. Verse 1. Devi Sureshwari Bhagavati Gange Tribhuvana-tarini Tarala-tarange.
  2. Verse 2. Bhagirathi Sukhadayini Matas-tava jala-mahima nigame khyatah.
  3. Verse 3. Hari-pada-padya-tarangini Gange Hima-vidhu-mukta-dhavala-tarange.
  4. Verse 4. Tava jalam-amalam yena nipitam Parama-padam khalu tena grihitam.
  5. Verse 5. Patitod-dharini Jahnavi Gange Khandita-girivara-mandita-bhange.
  6. Verse 6. Kalpa-latam-iva phaladam loke Pranamati yas-tvam na patati shoke.
  7. Verse 7. Tava chen-matah srotah snatah Punar-api jathare so'pi na jatah.
  8. Verse 8. Punar-asad-ange punya-tarange Jaya jaya Jahnavi karuna-pange.
  9. Verse 9. Rogam shokam tapam papam Hara me bhagavati kumati-kalapam.
  10. Verse 10. Alakanande Paramanande Kuru karunamayi katara-vandye.
  11. Verse 11. Varam-iha nire kamatho minah Kim va tire sharatah kshinah.
  12. Verse 12. Bho Bhuvaneshwari Punye Dhanye Devi dravamayi muni-vara-kanye.
  13. Verse 13. Yesham hridaye Ganga-bhaktis-tesham bhavati sada sukha-muktih.
  14. Verse 14. Ganga-stotram-idam bhava-saram Vanchhita-phaladam vimalam saram.
Verse 1#

Devi Sureshwari Bhagavati Gange Tribhuvana-tarini Tarala-tarange.

देवि सुरेश्वरि भगवति गङ्गे त्रिभुवनतारिणि तरलतरङ्गे। शङ्करमौलिविहारिणि विमले मम मतिरास्तां तव पदकमले॥

Devi Sureshwari Bhagavati Gange Tribhuvana-tarini Tarala-tarange. Shankara-mauli-viharini Vimale Mama matir-astam tava pada-kamale.

Meaningहे देवी, सुरेश्वरी, भगवती गंगे! तीनों लोकों को तारने वाली, चंचल तरंगों वाली; शिव की जटाओं में विहार करने वाली, हे विमल — मेरी बुद्धि आपके चरण-कमलों में स्थिर रहे।

Verse 2#

Bhagirathi Sukhadayini Matas-tava jala-mahima nigame khyatah.

भागीरथि सुखदायिनि मातस्तव जलमहिमा निगमे ख्यातः। नाऽहं जाने तव महिमानं पाहि कृपामयि मामज्ञानम्॥

Bhagirathi Sukhadayini Matas-tava jala-mahima nigame khyatah. Naham jane tava mahimanam Pahi kripamayi mam-ajnanam.

Meaningहे भागीरथी, सुख देने वाली माँ! आपके जल की महिमा वेदों में प्रसिद्ध है। मैं आपकी महिमा नहीं जानता — हे कृपामयी, मुझ अज्ञानी की रक्षा कीजिए।

Verse 3#

Hari-pada-padya-tarangini Gange Hima-vidhu-mukta-dhavala-tarange.

हरिपदपाद्यतरङ्गिणि गङ्गे हिमविधुमुक्ताधवलतरङ्गे। दूरीकुरु मम दुष्कृतिभारं कुरु कृपया भवसागरपारम्॥

Hari-pada-padya-tarangini Gange Hima-vidhu-mukta-dhavala-tarange. Duri-kuru mama dushkriti-bharam Kuru kripaya bhava-sagara-param.

Meaningहे गंगे, जो हरि (विष्णु) के चरणों को पखारने वाली धारा हैं, बर्फ, चंद्र और मोती के समान धवल तरंगों वाली — मेरे पापों का भार दूर कीजिए और कृपा करके मुझे भवसागर से पार कीजिए।

Verse 4#

Tava jalam-amalam yena nipitam Parama-padam khalu tena grihitam.

तव जलममलं येन निपीतं परमपदं खलु तेन गृहीतम्। मातर्गङ्गे त्वयि यो भक्तः किल तं द्रष्टुं यमः शक्तः॥

Tava jalam-amalam yena nipitam Parama-padam khalu tena grihitam. Matar-Gange tvayi yo bhaktah Kila tam drashtum na Yamah shaktah.

Meaningजिसने आपका निर्मल जल पिया, उसने निश्चय ही परमपद पा लिया। हे माँ गंगे, जो आपका भक्त है, उसे देखने में यमराज भी समर्थ नहीं।

Verse 5#

Patitod-dharini Jahnavi Gange Khandita-girivara-mandita-bhange.

पतितोद्धारिणि जाह्नवि गङ्गे खण्डितगिरिवरमण्डितभङ्गे। भीष्मजननि हे मुनिवरकन्ये पतितनिवारिणि त्रिभुवनधन्ये॥

Patitod-dharini Jahnavi Gange Khandita-girivara-mandita-bhange. Bhishma-janani he muni-vara-kanye Patita-nivarini tribhuvana-dhanye.

Meaningहे पतितों का उद्धार करने वाली जाह्नवी गंगे! टूटे पर्वतों पर टकराती तरंगों से सुशोभित; हे भीष्म की जननी, हे मुनिवर की कन्या, पतितों का निवारण करने वाली, तीनों लोकों में धन्य!

Verse 6#

Kalpa-latam-iva phaladam loke Pranamati yas-tvam na patati shoke.

कल्पलतामिव फलदाम् लोके प्रणमति यस्त्वां पतति शोके। पारावारविहारिणि गङ्गे विमुखयुवतिकृततरलापाङ्गे॥

Kalpa-latam-iva phaladam loke Pranamati yas-tvam na patati shoke. Paravara-viharini Gange Vimukha-yuvati-krita-tarala-pange.

Meaningइस लोक में फल देने वाली कल्पलता के समान — जो आपको प्रणाम करता है वह शोक में नहीं पड़ता। हे दोनों तटों पर विहार करने वाली गंगे, जिनके चंचल कटाक्ष विमुख को भी अपनी ओर कर लेते हैं।

Verse 7#

Tava chen-matah srotah snatah Punar-api jathare so'pi na jatah.

तव चेन्मातः स्रोतः स्नातः पुनरपि जठरे सोऽपि जातः। नरकनिवारिणि जाह्नवि गङ्गे कलुषविनाशिनि महिमोत्तुङ्गे॥

Tava chen-matah srotah snatah Punar-api jathare so'pi na jatah. Naraka-nivarini Jahnavi Gange Kalusha-vinashini mahimottunge.

Meaningहे माँ, जो आपकी धारा में स्नान कर लेता है, वह फिर गर्भ में जन्म नहीं लेता। हे नरक का निवारण करने वाली जाह्नवी गंगे, पाप का नाश करने वाली, महिमा में उन्नत!

Verse 8#

Punar-asad-ange punya-tarange Jaya jaya Jahnavi karuna-pange.

पुनरसदङ्गे पुण्यतरङ्गे जय जय जाह्नवि करुणापाङ्गे। इन्द्रमुकुटमणिराजितचरणे सुखदे शुभदे भृत्यशरण्ये॥

Punar-asad-ange punya-tarange Jaya jaya Jahnavi karuna-pange. Indra-mukuta-mani-rajita-charane Sukhade shubhade bhritya-sharanye.

Meaningअपवित्र शरीर को भी पवित्र करने वाली, हे पुण्य तरंगों वाली — जय हो, जय हो जाह्नवी, करुणामय कटाक्ष वाली; जिनके चरण इंद्र के मुकुट की मणियों से प्रकाशित हैं; सुख और शुभ देने वाली, सेवकों की शरण।

Verse 9#

Rogam shokam tapam papam Hara me bhagavati kumati-kalapam.

रोगं शोकं तापं पापं हर मे भगवति कुमतिकलापम्। त्रिभुवनसारे वसुधाहारे त्वमसि गतिर्मम खलु संसारे॥

Rogam shokam tapam papam Hara me bhagavati kumati-kalapam. Tribhuvana-sare Vasudha-hare Tvam-asi gatir-mama khalu samsare.

Meaningहे भगवती, मेरे रोग, शोक, ताप, पाप और कुबुद्धि-समूह को हर लीजिए। हे तीनों लोकों की सार, पृथ्वी की माला — इस संसार में आप ही मेरी एकमात्र गति हैं।

Verse 10#

Alakanande Paramanande Kuru karunamayi katara-vandye.

अलकानन्दे परमानन्दे कुरु करुणामयि कातरवन्द्ये। तव तटनिकटे यस्य निवासः खलु वैकुण्ठे तस्य निवासः॥

Alakanande Paramanande Kuru karunamayi katara-vandye. Tava tata-nikate yasya nivasah Khalu Vaikunthe tasya nivasah.

Meaningहे अलकानंदा, हे परमानंद-स्वरूपा! हे कृपामयी, आर्तजनों से वंदित — कृपा कीजिए। जो आपके तट के समीप निवास करता है, वह निश्चय ही वैकुंठ में निवास करता है।

Verse 11#

Varam-iha nire kamatho minah Kim va tire sharatah kshinah.

वरमिह नीरे कमठो मीनः किं वा तीरे शरटः क्षीणः। अथवा श्वपचो मलिनो दीनस्तव हि दूरे नृपतिकुलीनः॥

Varam-iha nire kamatho minah Kim va tire sharatah kshinah. Athava shvapacho malino dinas-tava na hi dure nripati-kulinah.

Meaningआपके जल में कछुआ या मछली होना श्रेष्ठ है, या तट पर दुर्बल छिपकली होना, अथवा मलिन-दीन चांडाल होना भी — पर आपसे दूर उच्चकुलीन राजा होना नहीं।

Verse 12#

Bho Bhuvaneshwari Punye Dhanye Devi dravamayi muni-vara-kanye.

भो भुवनेश्वरि पुण्ये धन्ये देवि द्रवमयि मुनिवरकन्ये। गङ्गास्तवमिमममलं नित्यं पठति नरो यः जयति सत्यम्॥

Bho Bhuvaneshwari Punye Dhanye Devi dravamayi muni-vara-kanye. Ganga-stavam-imam-amalam nityam Pathati naro yah sa jayati satyam.

Meaningहे भुवनेश्वरी, पुण्यमयी, धन्ये! हे द्रवमयी देवी, मुनिवर की कन्या! जो मनुष्य प्रतिदिन इस निर्मल गंगा-स्तोत्र का पाठ करता है, वह सचमुच विजयी होता है।

Verse 13#

Yesham hridaye Ganga-bhaktis-tesham bhavati sada sukha-muktih.

येषां हृदये गङ्गाभक्तिस्तेषां भवति सदा सुखमुक्तिः। मधुराकान्तापञ्झटिकाभिः परमानन्दकलितललिताभिः॥

Yesham hridaye Ganga-bhaktis-tesham bhavati sada sukha-muktih. Madhura-kanta-panjhatikabhih Paramananda-kalita-lalitabhih.

Meaningजिनके हृदय में गंगा-भक्ति है, उन्हें इन मधुर, सुंदर, परमानंद से युक्त ललित पदों के द्वारा सदा सुख और मुक्ति प्राप्त होती है।

Verse 14#

Ganga-stotram-idam bhava-saram Vanchhita-phaladam vimalam saram.

गङ्गास्तोत्रमिदं भवसारं वाञ्छितफलदम् विमलं सारम्। शङ्करसेवकशङ्कररचितं पठति सुखीस्तव इति समाप्तः॥

Ganga-stotram-idam bhava-saram Vanchhita-phaladam vimalam saram. Shankara-sevaka-Shankara-rachitam Pathati sukhi bhava tava iti cha samaptah.

Meaningयह गंगा-स्तोत्र भवसागर का सार है, वांछित फल देने वाला, निर्मल और श्रेष्ठ; शंकर के सेवक शंकर (आदि शंकराचार्य) द्वारा रचित। जो इसका पाठ करता है वह सुखी होता है। इस प्रकार यह स्तोत्र समाप्त होता है।

Word-by-Word Breakdown

देवि सुरेश्वरि
Devi Sureshwari
O Goddess, queen of the gods
भगवति गङ्गे
Bhagavati Gange
O divine Mother Ganga
त्रिभुवनतारिणि
Tribhuvana-tarini
who ferries the three worlds across (to liberation)
शङ्करमौलिविहारिणि
Shankara-mauli-viharini
who dwells/plays in Shiva's matted locks
भागीरथि
Bhagirathi
the one brought down to earth by King Bhagiratha
जाह्नवि
Jahnavi
daughter of the sage Jahnu
पतितोद्धारिणि
Patitod-dharini
uplifter of the fallen and sinful
भवसागरपारम्
Bhava-sagara-param
across the ocean of worldly existence (samsara)
परमपदम्
Parama-padam
the supreme state / liberation
अलकानन्दे
Alakanande
O Alakananda (the celestial source-stream of Ganga)
वैकुण्ठे
Vaikunthe
in Vaikuntha, the abode of Vishnu
शङ्करसेवकशङ्कररचितम्
Shankara-sevaka-Shankara-rachitam
composed by Shankara (Adi Shankara), the servant of Shankara (Shiva)

Origin & History

Source: Composed by Adi Shankaracharya

Author: Adi Shankaracharya

Period: c. 8th century CE

Adi Shankaracharya, the great teacher of Advaita Vedanta, composed this luminous hymn of fourteen verses to Maa Ganga — the river that descends from the feet of Vishnu through Shiva's matted locks to purify the earth. He calls upon her by her many names — Bhagirathi, Jahnavi, Alakananda — and prays for refuge at her lotus feet, declaring that she washes away every sin and carries the soul across the ocean of birth and death to the supreme abode.

Frequently Asked Questions

What is the Ganga Stotram?
It is a hymn of fourteen verses to Maa Ganga, composed by Adi Shankaracharya, beginning 'Devi Sureshwari Bhagavati Gange'. It praises the river goddess by her many names — Bhagirathi, Jahnavi, Alakananda — and prays for refuge at her feet, for she washes away sin and grants liberation.
What are the benefits of reciting the Ganga Stotram?
The stotra promises that one who drinks Ganga's water or is devoted to her attains the supreme state and has no fear of Yama (death). Reciting it daily is said to wash away sins, remove disease and grief, and bring purity, peace and ultimately moksha.
When should the Ganga Stotram be recited?
It is recited at dawn beside the Ganga, during Ganga Snan (the holy bath), and at the evening Ganga Aarti. Ganga Dussehra (her descent to earth), Ganga Saptami and Kartik Purnima are the most auspicious days.
Who wrote the Ganga Stotram?
It was composed by Adi Shankaracharya (around the 8th century CE), the great teacher of Advaita Vedanta, who signs the final verse as 'Shankara, the servant of Shankara (Shiva)'.

Ready to start chanting?

See Benefits & How to Chant →